Tapuda yeni dönem! Elden ödemeye son

Gayrimenkul alım-satım süreçlerinde hem alıcıyı hem de satıcıyı koruma altına alan Güvenli Ödeme Sistemi, 1 Temmuz itibarıyla tüm tapu işlemlerinde zorunlu hale geliyor. Tapuda para dönemi resmen değişiyor. 1 Temmuz 2026'dan itibaren tapu işlemlerinde "bloke sistem" zorunlu oluyor. Artık elden para yok, direkt havale yok.

ÖNCE DEVİR SONRA PARA
Para, tapu devri tamamlanana kadar sistemde tutulacak. İşlem biter bitmez otomatik olarak satıcıya geçecek. Kısacası tapuda çantayla para taşıma dönemi kapanıyor. Alıcı ve satıcı, anlaşmalı banka veya ödeme kuruluşları üzerinden sisteme başvuracak. Tapu tescili onaylandığı an, bloke edilen tutar saniyeler içinde satıcının hesabına geçecek.

Gayrimenkul satışlarında alıcı ve satıcıların dolandırıcılık, hırsızlık ve sahtecilik riskine maruz kalmaması, kayıt dışılığın azaltılması, para transferinin güvenli bir ortamda gerçekleştirilmesi amacıyla ikinci el araç satışlarında uygulanan güvenli ödeme sistemi taşınmaz satışlarında da zorunlu hale gelecek.

Ticaret Bakanlığı tarafından yapılan yeni düzenleme için ilk etapta 1 Mayıs tarihi açıklanmıştı. Edinilen bilgilere göre düzenleme 1 Temmuz'da devreye girecek. Taşınmaz satışlarında satış bedelinin satıcıya genellikle elden ödendiğini ve bu durumun kayıt dışı işlemlere, alıcı ve satıcı taraflar açısından dolandırıcılık ve sahtecilik olaylarına yol açabildiğini, tarafların yüksek meblağda nakit taşımasının paranın çalınması gibi riskleri ortaya çıkardığı belirtildi.

3 AY UZATMA YETKİSİ
Sabah Gazetesi'nden Seda Tabak'ın haberine göre Ticaret Bakanlığı yetkilileri düzenlemedeki son durum için şu değerlendirmeyi yaptı: "Gerekli teknik altyapının oluşturulması ve sistem geliştirmelerinin yapılarak eksiksiz şekilde devreye alınabilmesi amacıyla sistemin 1 Temmuz 2026 tarihi itibarıyla devreye alınması planlanmakta olup, bakanlığımıza söz konusu süreyi 3 aya kadar uzatma yetkisinin de alınması öngörülmektedir. Mevzuat çalışmamızda son aşamaya gelindi. Sistemin öngörülen zamanda devreye alınması için çalışmalarımızı titizlikle sürdürmekteyiz. Bu kapsamda, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü ile teknik altyapı çalışmalarına da başladık. Anılan değişikliğin en kısa sürede yürürlüğe konulmasını hedeflemekteyiz."

SÜREÇ NASIL İLERLEYECEK?
Türkiye'de yıllardır ev alım satımında ödemeler çoğu zaman tapudan önce, tapu sırasında ya da tapudan sonra yapılıyor. Ödeme yöntemleri ise genellikle banka havalesi, EFT ya da kısmen elden ödeme şeklinde gerçekleşiyor. Alıcı parayı gönderdiğinde tapunun geçip geçmeyeceğinden, satıcı ise tapuyu devrettiğinde paranın hesabına yatıp yatmayacağından tam olarak emin olamıyor.

Yeni dönemde ise süreç şu şekilde işleyecek:

• Alıcı ve satıcı satış bedelinde anlaşacak.
• Güvenli ödeme sistemi üzerinden işlem başlatılacak.
• Alıcı, satış bedelini satıcının hesabına değil, sistemin güvenli hesabına yatıracak. Bu para tapu devri gerçekleşene kadar kilitli kalacak.
• Tapuda satış işlemi tamamlandığında para satıcının hesabına aktarılacak. Eğer tapu devri gerçekleşmezse, para alıcıya iade edilecek.
• Güvenli ödeme sistemi kullanıldığında cüzi bir hizmet bedeli de ödenecek. Bu ücret sistemin yürürlüğe girdiği tarihte belli olacak.

FARKLI UYGULAMALAR DA VAR
Sistem henüz devreye girmese de alım-satımda güvence isteyenler için farklı uygulamalar var. İlk olarak Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü ve Takasbank işbirliği ile hayata geçirilen Taputakas devreye alınmıştı. 2015'ten bu yana hizmet veren sistemin kullanılması halinde satış bedeline bakılmaksızın 200 TL tahsil ediliyor. Benzer uygulamaları bankalar da yapıyor. Ancak bunlar zorunluluk değil tercih olduğu için talep görmüyor.

SİSTEM NE KAZANDIRIYOR?

PARA GÜVENDE: Satış bedeli, tapu tescili gerçekleşene kadar tarafsız bir bölgede bloke edilir.
RİSK SIFIR: "Parayı aldım mı?", "Tapuyu devredecek mi?" gibi endişeler tarih oluyor.
SAHTECİLİĞE SON: Elden nakit taşıma riski ve sahte para gibi olumsuzluklar ortadan kalkıyor.

KİRALAR ARTTI KONUT FİYATLARI GERİLEDİ
Konut fiyatlarında artış hızı stabil bir seyir izlerken, reel kayıp da devam ediyor. Merkez Bankası'nın açıkladığı konut fiyat endeksi, mart ayında bir önceki aya göre yüzde 2, yıllık nominal olarak yüzde 26.4 arttı. Bu oran, Ekim 2024'ten bu yana görülen en düşük artış oldu.

Reel kayıp dönemi ise devam ediyor. Martta reel (enflasyondan arındırılmış) olarak yüzde 3.4 azalış oldu. Son 26 ayın 25'inde reel kayıp devam etti. Merkez Bankası, yılın ilk çeyreğine ilişkin konut birim fiyatlarını da açıkladı. Geçen yılın son çeyreğinde 45 bin 447 lira olan Türkiye geneli metrekare fiyatı, 2026'nın ilk çeyreğinde 48 bin 322 liraya yükseldi. Böylece Türkiye genelinde 100 metrekare ortalama bir dairenin fiyatı 4 milyon 832 bin liraya yükselmiş oldu.

Listenin zirvesi de değişti. 2025'in son çeyreğinde metrekare fiyatında Muğla 76 bin 618 lira ile ilk sırada bulunurken, ilk çeyrekte 79 bin 255 lira ile ikinci sıraya indi. Zirvenin yeni sahibi 79 bin 396 lira ile İstanbul oldu. Bir önceki çeyrekte metrekare fiyatı 74 bin 100 liraydı.