Asgari ücrette son viraj! Gözler üçüncü toplantıda: Milyonlarca çalışanın yeni maaşı ne olacak?

Milyonlarca çalışanın gelirini doğrudan, toplumun tamamını ise dolaylı olarak etkileyen 2026 yılı asgari ücretinin belirlenmesine yönelik çalışmalar sürüyor.

Asgari Ücret Tespit Komisyonu, ikinci toplantısını tamamlamasının ardından ekonomik verilerin analiz edildiği aşamaya geçti.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın koordinasyonunda 12 Aralık'ta başlayan yeni dönem asgari ücret görüşmeleri, işçi, işveren ve hükümet temsilcilerinin görüşleri doğrultusunda ilerliyor.

Komisyon, 2026 Ocak ayından itibaren geçerli olacak asgari ücret tutarını belirlemek amacıyla yoğun bir çalışma yürütüyor.

Süreç boyunca Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, çalışanların alım gücünün korunması ve enflasyon karşısında gelir kaybı yaşanmaması gerektiğine dikkat çekti.

Bu kapsamda Hazine ve Maliye Bakanlığı, Ticaret Bakanlığı ile TÜİK temsilcileri, güncel ekonomik göstergeler ve raporları komisyon üyelerine sundu.

GÖZLER ÜÇÜNCÜ TOPLANTIDA

Asgari ücret görüşmelerinde kritik aşamaya girilirken, kamuoyunun dikkati Asgari Ücret Tespit Komisyonu'nun üçüncü toplantısına çevrildi. Nihai rakamın, Aralık ayının son günlerinde kamuoyuyla paylaşılması ve 1 Ocak 2026 itibarıyla yürürlüğe girmesi bekleniyor.

UZMAN İSİM A HABER'DE DEĞERLENDİRDİ

A Haber'e konuk olan Çalışma Ekonomisti Tarkan Zengin, enflasyon göstergeleri, yıllık zam uygulaması ve alım gücü perspektifiyle 2026 asgari ücretine dair önemli değerlendirmeler yaptı.

Çalışma Ekonomisti Tarkan Zengin'in açıklamalarından öne çıkanlar şöyle:

"Asgari ücret konusunda geçen yıl da benzer tartışmalar yaşanmıştı. Hatırlayalım: Asgari ücret belirlenirken geçmiş yılın gerçekleşen enflasyonu mu yoksa önümüzdeki yıl için hedeflenen enflasyon mu dikkate alınacak sorusu gündemdeydi. Geçen yıl gerçekleşen enflasyon yüzde 44 seviyesindeydi. Hedeflenen enflasyon ise başlangıçta yüzde 24 olarak açıklanmıştı. Buna rağmen asgari ücrete yüzde 30'luk bir artış yapıldı. Daha doğrusu; yüzde 20, 22 ve 24 gibi oranlar konuşulmuştu ancak en yüksek hedef yüzde 24'tü.

Yine o dönemde uluslararası finans kuruluşları, bazı yabancı bankalar ve kredi derecelendirme kuruluşları asgari ücrete ilişkin açıklamalar yapmıştı. Bu dönem sayıları azalmış olsa da nedense Türkiye söz konusu olduğunda bu kuruluşlar oldukça istekli yorum yapıyorlar. Kendi ülkelerindeki asgari ücret ya da emekli artışları konusunda aynı hassasiyeti göstermiyorlar. Oysa asgari ücreti belirleyen kurum uluslararası finans kuruluşları değil, Asgari Ücret Tespit Komisyonu'dur.

Dolayısıyla henüz taraflardan hiçbiri resmi bir rakam telaffuz etmemişken oran ya da tutar konuşmak, o masanın iradesine gölge düşürmek olur. Ancak iki toplantı tamamlandı. Asgari ücrete ilişkin sunumlar ve yasal prosedürler gerçekleştirildi. Üçüncü toplantıda hem rakamın açıklanacağını hem de hükümetin, yani hakem konumundaki tarafın yaklaşımını göreceğimizi düşünüyorum.

"SON SÖZÜ CUMHURBAŞKANIMIZ SÖYLEYECEK"

Asgari Ücret Tespit Komisyonu çalışmalarını tamamladığında genellikle Sayın Cumhurbaşkanımıza bilgi sunar. Cumhurbaşkanımız da çoğu zaman çalışanlar lehine son bir irade ortaya koyar. Bu nedenle çok uzun olmayan bir süre içinde asgari ücret rakamının netleşeceğini öngörüyorum.

2016 yılından itibaren Türkiye'de asgari ücret yıllık olarak belirlenmeye başlandı. Bunun nedeni, o yıl enflasyon koşullarına rağmen asgari ücrete yüzde 30'luk ciddi bir artış yapılmasıydı. Altı ayda bir yüzde 15 zam yerine yıllık yüzde 30 zam yapılması, çalışanların yıl içinde eline geçen toplam geliri artırıyordu. Devlet de bu yaklaşımı benimseyerek yıllık artış sistemine geçti.

"ASGARİ ÜCRETTE ARA ZAM OLASILIĞI DÜŞÜK"

2022 ve 2023 yıllarında ise emtia, akaryakıt ve döviz fiyatlarındaki olağanüstü artışlar nedeniyle ara zamlar yapıldı. Ancak bu dönem için ben ara zam ihtimalini zayıf görüyorum. Ekonomik verilere baktığımızda enflasyonda aşağı yönlü bir trend söz konusu. 2022 ve 2023'te yüzde 67 olan enflasyon, 2024'te yüzde 44'e geriledi. Bu yılın da yaklaşık yüzde 30 civarında tamamlanması bekleniyor. Bu nedenle artışın yıllık olarak yapılacağını düşünüyorum.

11 aylık TÜFE oranı yüzde 29,74 seviyesinde. Yıl sonu itibarıyla yüzde 31 civarında gerçekleşmesi bekleniyor. Aralık ayı enflasyonu genellikle düşük gelir. Yaklaşık yüzde 1 civarında gerçekleşmesi hâlinde yıllık enflasyon bu seviyelerde tamamlanacaktır.

Asıl önemli olan satın alma gücüdür. Yani bir ücretle ne kadar ürün alınabildiği. On yıl önce asgari ücretle kaç kilo et, kaç kilo makarna alınabiliyordu; bugün ne alınabiliyor? Gerçek karşılaştırma budur. Altın fiyatları üzerinden yapılan kıyaslamalar doğru değildir. Nitekim Cumhurbaşkanı Yardımcımız Sayın Cevdet Yılmaz da Meclis'te bu karşılaştırmaların sağlıklı olmadığını vurgulamıştır.

Türkiye'de temel sorunlardan biri gıda fiyatlarındaki yüksek artış, diğeri ise kira giderleridir. Gelir içinde kira payı ciddi şekilde artmıştır. Asıl çözülmesi gereken konu konut ve kira meselesidir. Bu alanda hayata geçirilen projelerin artırılması, dar ve sabit gelirli vatandaşlar için ciddi bir rahatlama sağlayacaktır.

Emek maliyetinin toplam maliyet içindeki payı sektöre göre değişmekle birlikte ortalama yüzde 25 civarındadır. Ancak asgari ücrete yapılan her artış yalnızca asgari ücretlileri değil, asgari ücretin üzerinde maaş alanları da etkilediği için işverenler bunu bütüncül bir maliyet artışı olarak değerlendirir.

"SAYIN CUMHURBAŞKANIMIZ ADİL PAYLAŞIM ÇAĞRISI YAPTI"

Buna rağmen işverenlerin şunu unutmaması gerekir: Serveti oluşturan emekçilerdir. Özellikle zor dönemlerde adil paylaşım esas alınmalı, kazanımdan fedakârlık yapılabilmelidir. Sayın Cumhurbaşkanımızın TİSK Genel Kurulu'nda ifade ettiği gibi, "Kefenin cebi yok." Bu, tüm işverenlere yönelik bir toplumsal çağrıdır.

Asgari ücret, yasal olarak belirlenen en düşük ücrettir. Bunun üzerinde ödeme yapılmasının önünde hiçbir engel yoktur. Devlet de işverene destek vermektedir. Asgari ücret desteği ve sektör bazlı teşvikler bunun örnekleridir.

Asgari ücret artışından en çok etkilenen kesim küçük işletmelerdir. 9 ve altında işçi çalıştıran yaklaşık 2 milyondan fazla iş yeri bulunmaktadır. Bu nedenle artış yapılırken istihdam üzerindeki etkiler de gözetilmektedir.

Hayat pahalılığının olduğu dönemlerde alt gelir gruplarına yapılan artışların enflasyonu belirgin şekilde tetiklediğini düşünmüyorum. Önemli olan artışların satın alma gücünü ne ölçüde artırdığıdır.

"ENFLASYONDAKİ DÜŞÜŞ REFAHI ARTIRACAK"

Son olarak şunu söylemek isterim: Enflasyonla mücadelede aşağı yönlü bir trend yakalanmıştır. Bu trend sürdürüldüğü takdirde önümüzdeki yıllarda yeniden tek haneli enflasyon seviyelerine ulaşılacaktır. Enflasyonun tahribatı azaldıkça toplumun tüm kesimlerinin refahı artacaktır.