Virüslerin gizli dünyası: Birbirleriyle konuştukları kanıtlandı

Giriş Tarihi:
ahaber.com.tr Haber Merkezi

Yeni bir araştırma, virüslerin yalnızca hücreleri enfekte etmekle kalmayıp birbirlerinin kimyasal sinyallerini de dinleyebildiğini ortaya koydu. Ancak bu iletişim her zaman avantaj sağlamıyor. Bilim insanları bazı virüslerin rakiplerini yanıltmak için sinyaller gönderdiğini belirledi.

Virüslerin gizli dünyası: Birbirleriyle konuştukları kanıtlandı 1

Bilim insanları virüslerin yalnızca hücreleri enfekte eden basit organizmalar olmadığını, aynı zamanda birbirleriyle iletişim kurabildiğini gösteren yeni bulgulara ulaştı. Yapılan araştırma, bazı virüslerin diğer virüslerin gönderdiği kimyasal sinyalleri dinleyebildiğini ve bu bilgilere göre davranış değiştirebildiğini ortaya koydu.

Virüslerin gizli dünyası: Birbirleriyle konuştukları kanıtlandı 2

VİRÜSLER BİRBİRLERİNİN MESAJLARINI DİNLEYEBİLİYOR

Virüsler genellikle yalnızca hücreleri enfekte eden basit yapılar olarak görülür. Ancak son yıllarda yapılan araştırmalar bu görüşün eksik olduğunu ortaya koyuyor. Birleşik Krallık'taki Exeter Üniversitesi araştırmacıları, bazı virüslerin birbirlerine gönderilen kimyasal sinyalleri algılayabildiğini tespit etti.

Çalışmanın sonuçları bilim dünyasının saygın dergilerinden Cell'de yayımlandı. Araştırma, virüslerin çevre koşullarına göre davranışlarını değiştirebildiğini ve bunun bazen rakip virüsler tarafından manipüle edilebildiğini gösteriyor.

Virüslerin gizli dünyası: Birbirleriyle konuştukları kanıtlandı 3

VİRÜSLER HÜCREYE GİRİNCE İKİ FARKLI YOL SEÇİYOR

Bilim insanlarına göre bir virüs hücreye girdiğinde iki temel strateji arasında karar veriyor.

StratejiNe anlama geliyor
Pasif (lizojenik)Virüs hücre içinde uykuda kalır ve uygun zamanı bekler
Aktif (litik)Virüs hücreyi parçalar ve yeni virüsler yayılır

Araştırmacılar, bu kararın çoğu zaman ortamda bulunan bakteri sayısına bağlı olduğunu söylüyor. Exeter Üniversitesi'nden doktora öğrencisi Rebecca Woodhams, durumu şöyle açıklıyor:

Eğer ortamda çok sayıda bakteri varsa virüs saldırı stratejisini seçiyor.

Eğer konak sayısı azsa virüs uykuda kalmayı tercih ediyor.

Virüslerin gizli dünyası: Birbirleriyle konuştukları kanıtlandı 4

VİRÜSLER KİMYASAL SİNYALLER GÖNDERİYOR

Bilim insanları daha önceki çalışmalarda bazı virüslerin birbirlerine peptit adı verilen kimyasal moleküller aracılığıyla mesaj gönderdiğini keşfetmişti. Bu sinyaller virüslere çevredeki kaynaklar hakkında bilgi veriyor.

Yüksek peptit seviyesi: Ortamda enfekte edilecek bakteri az

Düşük peptit seviyesi: Ortamda çok sayıda bakteri var

Virüslerin gizli dünyası: Birbirleriyle konuştukları kanıtlandı 5

RAKİP VİRÜSLERİ YANILTAN SİNYALLER

Araştırmanın en dikkat çekici bulgularından biri, bazı virüslerin diğer türlerin sinyallerini dinleyebilmesi oldu. Ancak bu durum her zaman avantaj sağlamıyor. Araştırmacı Robyn Manley, deneylerde bazı virüslerin yanlış yönlendirildiğini gözlemlediklerini söylüyor. Başka bir türden gelen sinyali algılayan virüs, mesaj kendisine ait olmasa bile buna göre davranabiliyor. Böyle durumlarda virüs saldırmak yerine uyku moduna geçebiliyor.

Araştırmada ilginç bir başka durum daha ortaya çıktı. Bazı virüsler arasındaki iletişim tek yönlü gerçekleşiyor. Yani:

A virüsü B virüsünün sinyalini algılayabiliyor

Ancak B virüsü A'nın mesajını algılayamıyor

Virüslerin gizli dünyası: Birbirleriyle konuştukları kanıtlandı 6

BU KEŞİF NEDEN ÖNEMLİ?

Araştırmada incelenen virüs ve bakteriler toprakta yaşayan mikroorganizmalar. Ancak bilim insanları bu bulguların insan sağlığı açısından da önemli olabileceğini düşünüyor. Özellikle bakteriyofajlar, yani bakterileri enfekte eden virüsler, gelecekte antibiyotiklere alternatif tedaviler için umut veriyor.

Araştırmanın olası katkıları şöyle sıralanıyor:

Antibiyotik direncine karşı yeni yöntemlerin geliştirilmesi

Virüslerin evrimsel davranışlarının anlaşılması

Faj terapisi gibi yeni tedavi yöntemlerinin geliştirilmesi

Virüslerin gizli dünyası: Birbirleriyle konuştukları kanıtlandı 7

METİNDE GEÇEN BİLİMSEL TERİMLER NE ANLAMA GELİYOR?

Bakteriyofaj nedir?

Bakterileri enfekte eden virüslere bakteriyofaj veya kısaca faj denir. Bu virüsler hayvanları veya bitkileri değil yalnızca bakterileri hedef alır.

Lizojenik döngü nedir?

Virüsün hücre içine girip uzun süre pasif şekilde beklediği çoğalma stratejisidir. Virüs uygun koşullar oluşana kadar hücreyi öldürmez.

Litik döngü nedir?

Virüsün hücreyi hızla çoğalarak parçaladığı ve yeni virüslerin çevreye yayıldığı aktif çoğalma sürecidir.

Peptit nedir?

Peptitler, amino asitlerden oluşan küçük moleküllerdir. Hücreler ve bazı virüsler bu molekülleri kimyasal sinyal olarak kullanabilir.

Mobil uygulamalarımızı indirin