Unutkanlığın sebebi sadece yaş değil! 10 bin beyin taraması gerçeği buldu
3 bin 737 sağlıklı kişinin 10 bini aşkın MRI taraması ve 13 binden fazla hafıza testi incelendi. Sonuçlar, hafıza kaybının tek bir beyin bölgesiyle açıklanamayacağını gösterdi. Özellikle 60 yaş sonrası ve APOE ε4 genini taşıyanlarda risk daha belirgin.
Yaş ilerledikçe isimleri, tarihleri ya da yaşanmış anıları hatırlamak zorlaşabiliyor. Uzun süredir bunun doğal bir süreç olduğu düşünülüyordu. Ancak yeni bir araştırma, hafıza kaybının sandığımızdan daha karmaşık bir biyolojik zemine dayandığını ortaya koydu.
Beyin Zamanla Nasıl Değişiyor?
Oslo Üniversitesi liderliğinde yürütülen çalışmada bilişsel olarak sağlıklı 3 bin 737 kişinin verileri analiz edildi. Araştırma kapsamında 10 bin 343 MRI taraması ve 13 bin 460 hafıza değerlendirmesi incelendi. Farklı araştırma gruplarından gelen veriler bir araya getirildi. Böylece yaşa bağlı yapısal değişimlerin hafıza üzerindeki etkisi ayrıntılı biçimde ölçüldü.
Hafıza Tek Bir Bölgeye Bağlı Değil
Hafıza ve öğrenmede kilit rol oynayan hipokampus önemli bir unsur olarak öne çıktı. Ancak bulgular, hafıza kaybının tek bir bölgeye bağlı olmadığını gösterdi.
Beyin dokusu hacmi azaldıkça epizodik hafıza da zayıflıyor. Bu ilişki özellikle 60 yaşın üzerinde daha belirgin hale geliyor. Beyni ortalamadan hızlı küçülen kişilerde gerileme daha güçlü görülüyor.
Genetik Risk Süreci Hızlandırıyor mu?
Araştırmada Alzheimer hastalığıyla bağlantılı APOE ε4 geni de incelendi. Bu geni taşıyan kişilerde beyin hacmi kaybı ve hafıza düşüşü daha hızlı ilerledi. Ancak genel gidişat değişmedi. Yani genetik faktörler süreci etkiliyor fakat tabloyu tek başına belirlemiyor.