Oxford’dan şaşırtan araştırma: Kötü anıları silmenin yolu bu oyundan geçiyor
The Lancet Psychiatry'de yayımlanan ve Oxford araştırmacılarının da yer aldığı çalışmada, Covid-19 döneminde travmaya maruz kalan 99 sağlık çalışanı incelendi. Tetris temelli dijital müdahalenin, travma sonrası stres bozukluğunda görülen rahatsız edici anıları belirgin biçimde azalttığı açıklandı.
Travma sonrası stres bozukluğu (TSSB), özellikle istenmeyen ve canlı biçimde geri dönen anılarla kişiyi zorlayan bir tablo oluşturuyor. "Flashback" olarak bilinen bu anılar, çoğu zaman kontrolsüz şekilde zihne giriyor ve günlük yaşamı etkiliyor. The Lancet Psychiatry dergisinde yayımlanan yeni araştırma ise dikkat çekici bir yöntem öneriyor: Tetris.
🏥 99 SAĞLIK ÇALIŞANI ÜZERİNDE DENEY
Araştırma, Covid-19 pandemisi sırasında iş yerinde travmaya maruz kalan 99 sağlık çalışanı üzerinde yürütüldü. Kontrollü ve Bayesçi yöntemle tasarlanan çalışmada katılımcılar farklı gruplara ayrıldı. Tetris temelli müdahaleyi alan grup dışında iki kontrol grubu oluşturuldu. Katılımcılar üç gruba ayrıldı:
◾Tetris temelli dijital müdahale alan grup
◾Mozart'ın müziklerini ve ilgili podcast'leri dinleyen grup
◾Standart bakım alan grup
🔄 "ZİHİNSEL DÖNDÜRME" YÖNTEMİ NASIL İŞLİYOR?
Müdahalenin temelinde "zihinsel döndürme" adı verilen bilişsel bir beceri bulunuyor. Katılımcılar önce rahatsız edici bir anıyı bilinçli olarak hatırladı. Ardından "zihin gözü"nü kullanarak iki ve üç boyutlu şekilleri zihinde döndürmeyi öğrendi.
Bu aşamadan sonra Tetris'in daha yavaş bir versiyonunu oynadılar. Oyunun mantığı basit görünse de, etkisi nörobilişsel düzeyde açıklanıyor. Araştırmacılara göre süreç şu şekilde işliyor:
📌Beynin görsel-uzamsal alanları yoğun biçimde meşgul ediliyor.
📌Travmatik anının görsel geri dönüşüyle rekabet oluşuyor.
📌Anının canlılığı ve duygusal etkisi zayıflıyor.
📌Zihne istemsiz girme sıklığı azalıyor.
📉 BİR AYDA BELİRGİN DÜŞÜŞ
Araştırmacılar, sadece bir ay sonra Tetris temelli müdahaleyi kullanan grupta rahatsız edici anıların belirgin şekilde azaldığını saptadı. Bu azalma, her iki kontrol grubuna kıyasla yaklaşık on kat daha fazlaydı. Altı aylık takipte de etkinin sürdüğü görüldü. Müdahaleyi alan katılımcıların yüzde 70'i, hiç rahatsız edici anı yaşamadıklarını bildirdi
🗣️ "TEORİK TAHMİNLERLE ÖRTÜŞÜYOR"
Oxford Üniversitesi Biyoloji Bölümü'nden Profesör Mike Bonsall, çalışmanın tasarımına ve istatistiksel analizine öncülük etti. Bonsall, özellikle rahatsız edici anıların yeniden etkinleştirilmesi ile müdahalenin etkileşimini incelediklerini belirtti. Orta düzeyde canlılığa sahip anıların yeniden etkinleştirilmesinin en iyi sonuçları verdiğini vurgulayan Bonsall, bu bulgunun mevcut teorik tahminlerle uyumlu olduğunu ifade etti.