NASA bile fark etmemişti! Bir lise öğrencisinden 1,5 milyonluk uzay cismi keşfi
18 yaşındaki Matteo Paz, NASA'nın NEOWISE teleskobundan kalan 200 milyar satırlık veriyi altı haftada geliştirdiği yapay zeka algoritmasıyla taradı. Sonuçta çift yıldızlardan uzak kuasarlara uzanan 1,5 milyon potansiyel gök cismi belirlendi.
California'da bir lise öğrencisi, NASA'nın emekliye ayrılan NEOWISE teleskobundan kalan dev veri arşivini yapay zeka ile analiz ederek bilim dünyasını şaşırttı. 18 yaşındaki Matteo Paz, insan gözünün ayırt edemeyeceği kadar sönük ışık değişimlerini tespit ederek 1,5 milyon potansiyel yeni gök cismini ortaya çıkardı.
Veri Arşivinden Bilimsel Keşfe
Matteo Paz, Caltech Gezegen Bulucu Akademisi'nde staj yaparken NASA'nın on yılı aşkın sürede topladığı NEOWISE verilerine yöneldi. Teleskop, görev süresince Dünya'ya yakın asteroitleri ve kuyruklu yıldızları izledi. Ancak bu süreçte milyarlarca satırlık dev bir arşiv oluştu.
Bu veriler ham halde tek ve devasa bir tabloda saklanıyordu. Paz'ın hocası astronom Davy Kirkpatrick'e göre her bir gözlem kaydı eklendikçe tablo 200 milyar satıra yaklaştı. Bu büyüklükteki bir veri setini manuel olarak incelemek mümkün değildi.
Altı Haftada Geliştirilen Algoritma
Paz, veri yığınında tek tek arama yapmak yerine süreci otomatikleştiren bir makine öğrenmesi algoritması geliştirdi. Yazılımı yalnızca altı haftada tamamladı.
Önce gökyüzünün küçük bir bölümünü örnek olarak kullandı. Algoritmayı değişken yıldızları tanıyacak şekilde eğitti. Sistem istenen doğruluğa ulaştığında tüm arşive uygulandı. Sonuç çarpıcıydı. Program, parlayıp sönen, aniden sönükleşen ya da düzenli ışık değişimi gösteren cisimleri tek tek ayıkladı. Böylece daha önce fark edilmemiş 1,5 milyon potansiyel nesne tespit edildi.
