Mars bir zamanlar mavi miydi? Kızıl Gezegen’de 3,37 milyar yıllık delta izleri bulundu

Bilim insanları, ESA ve NASA'nın Mars yörünge araçlarından alınan yüksek çözünürlüklü görüntülerle Valles Marineris içindeki Coprates Chasma bölgesini inceledi. Analizlerde, nehirlerin denize döküldüğü alanlarda oluşan yelpaze deltalarına benzer tortul yapılar belirlendi. Bulgular, Mars'ın yaklaşık 3,37 milyar yıl önce geniş bir kıyı şeridine sahip olabileceğine işaret etti.

MARS'TA ESKİ BİR OKYANUS BULUNMUŞ OLABİLİR

space.com makelesine göre yeni çalışma, Mars'ın geçmişte yalnızca göl ve nehirlerle sınırlı kalmayıp, gezegen ölçeğinde daha geniş bir su sistemine sahip olabileceğini ortaya koydu. Araştırmacılar, yüzey şekillerinin eski bir kıyı çizgisiyle uyumlu olduğunu değerlendiriyor.

COPRATES CHASMA'DA DELTA BENZERİ İZLER BULUNDU

İnceleme alanı, Valles Marineris'in bir parçası olan Coprates Chasma'nın güneydoğu kesimi oldu. Burada görülen dik yamaçlı tortulların, Dünya'daki yelpaze deltalarına benzer şekilde oluştuğu belirtildi. Bu tür yapılar, akarsuların büyük su kütlelerine döküldüğü bölgelerde oluşuyor.

Tespit edilen tüm tortul yapılar, Mars'ın kuzey ovaları ve Valles Marineris çevresinde 3.650–3.750 metre aralığında aynı rakım bandında yer aldı. Araştırmacılar, bu uyumun geçmişte ortak bir su seviyesi ve kıyı hattı olabileceğini gösterdiğini bildirdi.

YENİ JEOLOJİK KANITLAR ORTAYA ÇIKTI

Çalışmaya göre Mars'taki su, geniş mesafelerde birbirine bağlı bir sistem oluşturmuş olabilir. İsviçre'deki Bern Üniversitesi'nde görev yapan ve çalışmanın baş yazarı olan Ignatius Argadestya, Space.com'a yaptığı açıklamada şu değerlendirmeyi yaptı:

"En önemli çıkarım, Mars'ın gezegen ölçeğinde istikrarlı yüzey suyunu daha önce düşünüldüğünden daha uzun süreler boyunca sürdürmüş olabileceğidir. Mars'taki su, bir zamanlar yalnızca izole göllerde bulunmak yerine, çok geniş mesafeler boyunca birbirine bağlı sistemler oluşturmuş olabilir."

Araştırmacılar, Mars'ta geçmişte okyanus bulunup bulunmadığı ve bunun ne kadar geniş bir alanı kapladığı konusunun daha önce de tartışıldığını vurguladı. Argadestya, çalışmalarının kıyı çizgisinin olası konumunu ve su seviyesinin geçmişte ulaştığı yüksekliği ortaya koymaya yardımcı olacak yeni jeolojik bulgular sunduğunu ifade etti.

Araştırmacılar, verileri ESA'nın ExoMars İz Gazı Yörünge Aracı (European Space Agency (ESA)'s ExoMars Trace Gas Orbiter), Mars Express ve NASA'nın Mars Keşif Yörünge Aracı (NASA's Mars Reconnaissance Orbiter) görüntüleriyle karşılaştırarak değerlendirdi. Çalışma, 7 Ocak'ta npj Space Exploration dergisinde çevrimiçi yayımlandı.