Demans’ın ilacı mutfakta! Yeni başlayanlarda risk yüzde 70 düşüyor
Japonya'da 65 yaş üstü yaklaşık 11 bin kişi üzerinde yürütülen altı yıllık araştırma, evde düzenli yemek pişirmenin bunama riskini azaltabileceğini ortaya koydu. Haftada en az bir kez yemek yapanlarda risk yüzde 30'a kadar düşerken yeni başlayanlarda bu oranın yüzde 70'e kadar çıkabildiği belirtildi.
Yaş ilerledikçe zihinsel sağlığı korumanın yolları bilim dünyasında yoğun biçimde araştırılıyor. Japon araştırmacıların yürüttüğü kapsamlı bir çalışma, günlük yaşamda yapılan basit bir alışkanlığın önemli bir fark yaratabileceğini gösterdi. Araştırmaya göre evde yemek pişirmek, özellikle ileri yaşlarda bunama riskinin azalmasıyla ilişkilendiriliyor.
11 BİN KİŞİ ÜZERİNDE YAPILAN ARAŞTIRMA
Japonya'da yürütülen ve altı yıl süren araştırma, 65 yaş ve üzeri yaklaşık 11 bin kadın ve erkeğin verilerini inceledi. Çalışma kapsamında katılımcıların yemek pişirme alışkanlıkları ve bilişsel sağlık durumları takip edildi. Araştırmanın sonuçları, daha sık yemek pişiren kişilerin nörodejeneratif hastalıklara yakalanma riskinin daha düşük olduğunu ortaya koydu.
Katılımcıların yaklaşık yarısı haftada beş defaya kadar yemek pişirdiğini belirtti. Bu grubun bilişsel sağlık açısından daha avantajlı olduğu gözlemlendi.
Araştırmanın temel bulguları
| Başlık | Sonuç |
|---|---|
| Araştırma süresi | 6 yıl |
| Katılımcı sayısı | Yaklaşık 11.000 kişi |
| Yaş grubu | 65 yaş ve üzeri |
| En dikkat çekici bulgu | Yemek pişirme sıklığı arttıkça bunama riski azalıyor |
YEMEK PİŞİRMEK NEDEN BEYİN ÇİN FAYDALI OLABİLİR?
Uzmanlara göre yemek hazırlamak yalnızca mutfakta geçirilen bir zaman değildir. Aynı zamanda zihni ve bedeni birlikte çalıştıran bir süreçtir. Yemek yaparken kişi:
- Malzemeleri planlar.
- Bir tarifi takip eder.
- Doğrama ve karıştırma gibi fiziksel hareketler yapar.
- Tat ve koku gibi duyularını kullanır.
Bu süreç, beynin farklı bölgelerini aynı anda harekete geçirir. Araştırmacılar, yemek pişirmenin hem fiziksel aktivite hem de zihinsel uyarım sağladığını vurguluyor.
YENİ BAŞLAYANLARDA ETKİ DAHA GÜÇLÜ
Çalışmada dikkat çeken bir başka bulgu ise yemek pişirme deneyimi ile bunama riski arasındaki ilişki oldu.
Araştırmaya göre:
- Haftada en az bir kez yemek pişirmek bunama riskini yüzde 30'a kadar azaltabiliyor.
- Yemek yapmaya yeni başlayan kişilerde bu oran yüzde 70'e kadar çıkabiliyor.
Araştırmacılar, bu durumun özellikle mutfak deneyimi az olan kişilerde zihinsel uyarımın daha belirgin olmasından kaynaklanabileceğini belirtti.
KADINLAR VE AŞÇILAR DAHA FAZLA YEMEK PİŞİRİYOR
Araştırma sonuçları cinsiyete bağlı bazı farklılıkları da ortaya koydu. Kadınların Alzheimer hastalığına yakalanma ihtimali erkeklere göre daha yüksek olsa da düzenli yemek pişiren kadınlarda bunama riskinin erkeklere göre yaklaşık yüzde 3 daha düşük olduğu görüldü.
Bununla birlikte araştırmacılar, yemek pişirme sıklığının belirli bir seviyeden sonra riski daha fazla azaltmadığını da vurguladı. Araştırmaya dahil edilen 10 binden fazla kişinin sağlık durumu yıllar boyunca takip edildi. Bu süreçte 1195 kişide demans gelişirken hafif demans vakaları değerlendirmeye dahil edilmedi.
BEYİN SAĞLIĞI İÇİN HANGİ AKTİVİTELER ÖNERİLİYOR?
Bilim insanları, zihinsel aktivitelerin demans riskini azaltmada önemli rol oynayabileceğini belirtiyor. Araştırmalar şu tür aktivitelerin faydalı olabileceğini gösteriyor:
- Düzenli fiziksel egzersiz
- Bulmacalar ve zihinsel oyunlar
- Sosyal etkileşim
- Yeni beceriler öğrenmek
- Yemek pişirme gibi planlama gerektiren aktiviteler
