ÖZEL | İran'da yeni güç merkezi! Dini lider Hamaney sonrası ülkeyi yönetecek 3 kritik isim ve yol haritası

İran'da Hamaney sonrası dönemin nasıl şekilleneceği merak konusu olurken, anayasanın 111. maddesi uyarınca derhal bir "Geçici Liderlik Konseyi" oluşturuldu. Doç. Dr. Turgay Şafak, bu yapının "tek adam rejimi" algısının aksine, İran'ın kurumsal bir devlet olduğunu gösterdiğini belirtti.

İŞTE İRAN'I YÖNETEN ÜÇLÜ MEKANİZMA

Şafak, "Aslında biz İran'da hep şu zihnimizde var, sanki bir tek adam rejimiymiş gibi. Ancak İran bir kurumlar, konseyler, şuralar, meclisler ülkesi" sözleriyle ülkedeki kurumsal yapının derinliğine dikkat çekti. Bu geçici konseyin, Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Yargı Erki Başkanı Gulam Hüseyin Muhsini Ejei ve hem Anayasa Koruyucuları Konseyi hem de Uzmanlar Meclisi üyesi olan Ayetullah Ali Rıza Arafi'den oluştuğunu aktardı. Şafak, bu konseyin görevinin ülkeyi yönetmekten ziyade, yeni lider seçilene kadar devletteki işleyişi ve süreci idare etmek olduğunu, "Bu heyetin görevi yeni lider seçilinceye kadar ülkenin sürecini o seçime kadar idare etmek. Yani bunlar ülkeyi yönetmiyorlar şu an, sadece liderin sahip olduğu yetkilerin bir kısmı bunlarda" sözleriyle açıkladı.

YENİ LİDERİ KİM SEÇECEK? KRİTİK ROL UZMANLAR MECLİSİ'NİN

Programda en çok merak edilen "yeni dini lideri kim seçecek?" sorusuna da yanıt veren Doç. Dr. Şafak, bu görevin üçlü konseye ait olmadığını, asıl yetkinin Uzmanlar Meclisi'nde olduğunu vurguladı. Şafak, "Yeni lideri bu üçlü heyet değil, asıl görevi bu olan Uzmanlar Meclisi seçecek" dedi. Uzmanlar Meclisi'nin yapısını da açıklayan Şafak, "Uzmanlar Meclisi, halk tarafından 8 yılda bir seçilen 88 üyeli bir meclistir. Üyelerinin tamamı Ayetullah olmak zorundadır. Temel görevleri devrim liderini seçmek, denetlemek ve gerektiğinde azletmektir" bilgisini paylaştı.

MASADAKİ GÜÇLÜ ADAYLAR KİMLER?

Yeni liderin kim olacağına dair kulis bilgilerini de aktaran Turgay Şafak, birkaç ismin öne çıktığını belirtti. Şafak, "Hamaney'in oğlu Mücteba Hamaney adaylardan birisi. Ancak bu durum, devrimle yıktıkları saltanat sistemine geri dönüş endişesi yaratıyor" diyerek bu ismin önündeki engele işaret etti. Şafak, bir diğer güçlü adayın ise Humeyni'nin torunu Hasan Humeyni olduğunu söyledi. Ancak son dönemde en çok parlayan ismin, geçici konseyde de yer alan Ayetullah Ali Rıza Arafi olduğunu, "Aslında onun ismi sanki ön plana çıkmaya başladı. Hem geçici konseye seçilmiş olması hem de daha önceden de isminin geçiyor olması onu güçlü adaylardan biri yapıyor" ifadeleriyle aktardı.

DENKLEMDEKİ GİZLİ GÜÇ: DEVRİM MUHAFIZLARI

Seçim sürecinde en kritik rolü oynayacak aktörlerden birinin de Devrim Muhafızları Ordusu olduğunun altını çizen Şafak, bu yapının göz ardı edilemeyecek bir baskı grubu olduğunu dile getirdi. Şafak, "Devrim Muhafızları'nın rolü göz ardı edilmemeli. Onların öngördüğü ya da istediği adayın olma ihtimali yüksek" değerlendirmesinde bulundu.

ABD VE İSRAİL'E NET MESAJ: GÜÇ BOŞLUĞU YOK!

İran'ın bu geçiş sürecini son derece kontrollü ve hızlı bir şekilde yürüterek dış dünyaya net bir mesaj verdiğini belirten Doç. Dr. Turgay Şafak, ABD ve İsrail'in beklediği bir kaos ortamının oluşmadığını söyledi. Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan'ın, "Hiç kimse merak etmesin, bu süreç içerisinde devlet dairelerinin tamamı işleyişine normal hayat akışında devam edecek" şeklindeki açıklamasının bu mesajı pekiştirdiğini belirten Şafak, İran'ın bu duruma hazırlıklı olduğunu, "Bu sefer İran hazırlıklıydı. Komutanların öldürülmesi durumunda kimin yerine geçeceği, hangi isimlerin atanacağı hepsi planlıydı ve çok hızlı bir şekilde misilleme cevabı verdiler" sözleriyle aktardı. Bu durumun, ABD ve İsrail'in "lideri indirirsek arkası çorap söküğü gibi gelir" planının tutmadığını gösterdiğini de sözlerine ekledi.