Whatsapp ve ücretsiz uygulamalarda büyük tehlike! Verilerimiz mi çalınıyor?

Hayatımızın vazgeçilmezi olan akıllı telefonlar ve WhatsApp gibi her gün kullandığımız uygulamalar kişisel verilerimizi tehdit mi ediyor? Yapılan her güncelleme aslında birer "veri hırsızlığı" operasyonu mu?

Dijital İletişim Araştırmacısı ve Adli Bilişim Uzmanı Prof. Dr. Ali Murat Kırık, A Haber canlı yayınında milyonları ilgilendiren çarpıcı uyarılarda bulundu. Kırık, "Bir uygulama ücretsizse, ürün sizsiniz" diyerek dijital kuşatmaya dikkat çekti.

foto: ahaber.com.tr

"BU ŞÜPHELER TEMELSİZ DEĞİL"

Uygulamaların veri toplama süreçlerine dair halk arasındaki endişeleri değerlendiren Prof. Dr. Ali Murat Kırık, "Aslında çok önemli bir konu, bu şüpheler tamamen temelsiz değil. Ücretsiz uygulamaların çalışma modeli zaten büyük ölçüde veri toplamaya dayanıyor. Güncellemeler çoğu zaman güvenlik açıklarını kapatmak ya da performansı artırmak için bize sunulsa da, aynı zamanda veri işleme yöntemlerinde yapılan değişiklikleri de içerebiliyor," ifadelerini kullandı.

foto: ahaber.com.tr

"EĞER ÜCRETSİZSE ÜRÜN SİZSİNİZ"

Kişisel verilerin nasıl bir ekonomik değere dönüştüğünü anlatan Prof. Dr. Kırık, "Şunu unutmayın, bir şey ücretsizse ürün siz oluyorsunuz. Ücretsiz bir uygulama kullanıyorsanız aslında bedelini verilerimizle ödüyoruz. Rehberimize, fotoğraflarımıza, galerimize ve mikrofonumuza erişim izinleri veriyoruz. Bu da uygulama içi davranışlarımızın şirketler için değerli bir veri kaynağı olmasını sağlıyor," sözleriyle tehlikenin boyutunu aktardı.

foto: ahaber.com.tr

SİYASİ MANİPÜLASYON VE DİJİTAL FAŞİZM TEHLİKESİ

Toplanan verilerin sadece reklam amaçlı değil, toplumsal yapıyı bozmak için de kullanılabileceğini belirten Prof. Dr. Kırık, "Bu verileri topluyorlar; hedefli reklamcılık ve siyasi manipülasyon yapıyorlar. Bugün toplumun kutuplaşmasının en temel sebebi, bu tarz uygulamalar üzerinden elde edilen veriler ve algoritmik yönlendirmelerdir. Dijital bir faşizm ve kuşatma söz konusu. WhatsApp üzerinden veriyi toplayıp Instagram'da, Facebook'ta önünüze reklam olarak çıkartıyorlar," açıklamasında bulundu.

foto: ahaber.com.tr

AVRUPA LİDERLERİ DE ALARM VERİYOR

Dijital dünyadaki bu tehdidin küresel bir boyuta ulaştığını hatırlatan Kırık, "Macron söyledi, İspanya Başbakanı Pedro Sanchez söyledi; burada nefret söylemi var, siyasi manipülasyon söz konusu dediler. Bu sosyal medya mecraları ve dijital platformlarda algoritma sizi şekillendirmeye başlıyor. Müstehcenlikten pedofiliye kadar, normal televizyon yayınlarında yayınlanmayacak içeriklerin evlerimize kadar girdiğini görüyoruz," sözlerini kullandı.

foto: ahaber.com.tr

GÜNCELLEME YAPARKEN "BANA SOR" SEKMESİNİ AÇIN

Vatandaşların alabileceği önlemlere de değinen Prof. Dr. Ali Murat Kırık, "Uygulama izinlerini lütfen düzenli kontrol edin. Kullanmadığınız uygulamaların erişim izinlerini, mikrofon ve kamera erişimlerini mutlaka kapatın. Telefonunuzdaki güncellemeler sekmesinde 'uygulamaları güncellerken bana sor' seçeneğini aktif hale getirin. Her güncelleme masum değildir; kabul et tuşuna basmak kolay ama o karardan dönüş çok zordur," diyerek uyarılarını sıraladı.

"VERİ HIRSIZLIĞINA ORTAK OLMAYIN"

Son olarak dijital okuryazarlığın önemine dikkat çeken Kırık, "WhatsApp gruplarında gördüğünüz içerikleri mutlaka sorgulayın. Devletin resmi kurumlarından ya da konvansiyonel medya kuruluşlarından teyit etmeden paylaşmayın. Çünkü o dezenformasyona ve veri hırsızlığına aslında siz de ortak olmuş oluyorsunuz," ifadeleriyle konuşmasını sonlandırdı.

(foto:ahaber.com.tr)

HABERE İLİŞKİN KISA ANALİZ

A Haber'de yer alan haberde, ücretsiz uygulamaların veri temelli iş modelleri üzerinden kullanıcı mahremiyeti açısından risk oluşturabileceği vurgulanmaktadır. Haberde görüşlerine yer verilen Ali Murat Kırık, ücretsiz uygulamaların temel gelir modelinin kullanıcı verileri olduğunu ve bu nedenle veri toplama süreçlerinin dikkatle takip edilmesi gerektiğini belirtmektedir.

Öne çıkan noktalar:

1. Ücretsiz uygulamalar gelirini veriden elde eder.
2. Güncellemelerle birlikte yeni veri izinleri talep edilebilir.
3. Toplanan veriler hedefli reklamcılık ve davranış analizi için kullanılabilir.
4. Büyük veri setleri mikro hedefleme ve algı yönetimi amacıyla değerlendirilebilir.
5. Kullanıcıların uygulama izinlerini ve gizlilik ayarlarını düzenli kontrol etmesi gerekir.

Haber, doğrudan "veriler çalınıyor" iddiasından ziyade, verilerin ticari ve stratejik amaçlarla kullanılma potansiyeline dikkat çekmektedir.

(foto:ahaber.com.tr)

SIKÇA SORULAN SORULAR (SSS)

1) WhatsApp mesajları satıyor mu?

• Mesaj içerikleri uçtan uca şifrelenmektedir. Ancak içerik dışındaki bazı meta veriler analiz edilebilir. Uygulama, Meta bünyesindedir ve veri politikaları bu çerçevede değerlendirilir.

2) Güncelleme yapmamak çözüm mü?

• Hayır. Güvenlik açıklarının kapatılması için güncellemeler gereklidir. Ancak güncelleme sonrası yeni izinlerin kontrol edilmesi önemlidir.

3) Ücretsiz uygulamalar neden veri toplar?

• Çünkü çoğu ücretsiz uygulama, reklam ve veri analitiğine dayalı gelir modeliyle çalışır.

4) Büyük veri siyasi amaçlarla kullanılabilir mi?

• Teorik olarak evet. Mikro hedefleme yoluyla belirli kitlelere özel içerik sunularak davranış etkisi oluşturulabilir.

5) Kullanıcılar kendini nasıl koruyabilir?

• Uygulama izinlerini düzenli kontrol etmek
• Gereksiz izinleri kapatmak
• Gizlilik politikalarını incelemek
• Resmî uygulama mağazaları dışından indirme yapmamak
• Çift aşamalı doğrulamayı aktif etmek