PERSPEKTİF| ABD'nin nükleerine Çin'den baraj cevabı! Dünyanın dönüş hızını etkileyebilir

Çin, "dünyanın çatısı" olarak nitelendirilen Tibet bölgesindeki Yarlung Tsangpo Nehri üzerinde, insan eli değmeden robotlar ve yapay zeka aracılığıyla inşa edilecek devasa bir baraj projesi için kolları sıvadı. Küresel enerji rekabetinde nükleer enerjiye alternatif olması beklenen bu hamle, sadece Çin'in enerji ihtiyacını karşılamakla kalmayacak; aynı zamanda bölgesel ekosistemi, su kaynaklarını ve hatta dünyanın dönüş hızını etkileyebilecek bir jeopolitik koza dönüşecek.

Hindistan ve Bangladeş gibi aşağı havza ülkelerinde "su bombası" paniğine neden olan proje, uluslararası güç mücadelesinde yeni bir dönemin kapısını aralıyor.

(foto: ahaber.com.tr)

ROBOTLAR İNŞA EDECEK: ENERJİDE YAPAY ZEKA DEVRİ

Çin'in 167 milyar dolarlık dev bütçeli projesi, mühendislik harikası olmasının ötesinde teknolojik bir gövde gösterisi niteliği taşıyor. Projenin kapsamını ve amacını değerlendiren Kübra Urhan, "Çin, dünyanın çatısı Himalaya Dağları'na devasa bir baraj kurmak için kollarını sıvadı. Robot işçilerin çalıştırılacağı proje sadece Çin'in geleceğini değil, bölgesel dengeleri, ekosistemi hatta küresel güç mücadelesini de etkileyecek" sözleriyle projenin stratejik önemine dikkat çekti.

(foto: ahaber.com.tr)

Projenin enerji üretim kapasitesi hakkında konuşan Akademisyen Dr. Deniz İstikbal ise, "Nükleer enerjinin alternatifi olabilecek bir enerji tüketim türü olacak bu baraj. Çin bu sayede kendi devasa üretim tesislerine daha ucuz, güvenilir ve hızlı enerji sağlayabilecek" ifadelerini kullandı. Yapay zeka sistemlerinin kesintisiz çalışması için gerekli enerjinin bu barajdan sağlanacağı belirtilirken, Çinli yetkililer projenin karbon emisyonunu düşürmek ve iklim değişikliğiyle mücadele etmek amacıyla en yüksek ulusal standartlarda inşa edildiğini, "Yarlung Tsangpo Nehri'nin aşağı kesimlerinde bir hidroelektrik santrali kurmak tamamen Çin'in kendi yetki alanındadır. Proje planlanırken ve inşa edilirken en yüksek ulusal standartlara uyuluyor, doğal ekosistem mümkün olduğunca korunacak" sözleriyle savundu.

(foto: ahaber.com.tr)

ASYA'NIN MUSLUĞU PEKİN'İN ELİNE GEÇİYOR

Barajın inşa edileceği konum, Güney Asya'nın su kaynaklarının merkezi olması sebebiyle komşu ülkelerde büyük endişe yaratıyor. Hindistan ve Bangladeş, nehrin akışının Pekin tarafından kontrol edilmesini bir ulusal güvenlik tehdidi olarak görüyor. Konuyla ilgili Hindistan tarafından yapılan açıklamada, "Çin tarafına büyük projeler konusunda hem resmi hem de diplomatik kanallarla görüş ve endişelerimizi ilettik. Bölgedeki yasa dışı işgali hiçbir zaman kabul etmedik ve Çin tarafına resmi bir protesto ilettik" ifadelerine yer verildi.

(foto: ahaber.com.tr)

Nehrin Bangladeş ve Hindistan için hayati önem taşıdığını vurgulayan Akademisyen Dr. Deniz İstikbal, "Tibet'te inşa edilecek barajla su artık sadece bir kaynak değil; bir koz, bir silah ve küresel bir rekabet aracıdır. Çin bu barajla Asya'nın musluğunu elinde tutmuş olacak" değerlendirmesinde bulundu. Yerel halkın da büyük tepki gösterdiği projede, bir bölge sakini, "Biz korkmuyoruz, gerekirse toprağımız için ölürüz. Eğer baraj yapılırsa çocuklarımız burada nasıl yaşayacak?" sözleriyle endişesini dile getirirken, bir başka yerel üretici ise, "Baraj inşa edilirse geçimimizi nasıl sağlayacağız? Topraklarımızın sürüklenip yok olmasına izin veremeyiz" ifadelerini kullandı.

(foto: ahaber.com.tr)

DÜNYANIN DÖNÜŞ HIZINI DEĞİŞTİREBİLİR

Projenin teknik detayları ve olası çevresel etkileri ise korkutucu boyutlara ulaşıyor. Yaklaşık 150 kilometre uzunluğundaki sistemde suyun her aşamada yeniden enerji üreteceği belirtilirken, uzmanlar barajın devasa kütlesinin gezegen üzerindeki etkisine dikkat çekiyor. Daha önce Çin'in Üç Boğaz Barajı'nın dünyanın dönüş hızını yavaşlattığı hatırlatılırken, uzmanlar bu proje için de, "Dünyanın iki kutbu değil, üç kutbu olarak isimlendirdiğimiz üçüncü kutupta yapılacak bu inşaat, iklim sistemini değiştirecek. Bu baraj dünyanın dönüş hızını bile küçük bir ölçüde etkileyebilir" uyarısında bulundu.

(foto: ahaber.com.tr)

Ekosistemin bozulmasının insan yaşamı üzerindeki etkilerini aktaran bir İklim uzmanı Prof. Dr. Sevinç Asilhan ise, "Canlı sisteminin değişmesi demek insanların besin kaynaklarının, su kaynaklarının ve nefes aldığı atmosferin değişmesi demektir. Bu da yıkımlara ve kayıplara neden olur" ifadelerini kullanarak projenin bir "su bombasına" dönüşebileceği tehlikesine işaret etti. Özellikle muson yağmurlarının düzeninin değişmesi ve olası bir baraj yıkılma senaryosunun tüm bölgeyi haritadan silebileceği belirtiliyor.