PERSPEKTİF | ABD'nin Batı yarımküre hayalleri! Trump yeni dünya düzenini mi inşa ediyor?

ABD Başkanı Donald Trump'ın Grönland'ı satın alma ya da askeri müdahale seçeneklerini gündeme getirmesi, küresel siyasette büyük bir krizi tetikledi. Washington'ın stratejik hamlesi Avrupa ve NATO'da sert tepkilere yol açarken, Danimarka'dan Fransa'ya kadar birçok ülke İkinci Dünya Savaşı sonrası güvenlik mimarisinin geleceğini tartışmaya açtı.

TRUMP'IN GRÖNLAND ISRARI VE "DONROE DOKTRİNİ"
Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump, Grönland konusundaki kararlılığını her fırsatta dile getirirken, "Grönland'a ulusal güvenlik amaçlarımız için ihtiyacımız var. Çok stratejik bir öneme sahip. Şu anda Grönland'ın her yeri Rus ve Çin gemileriyle dolu" ifadelerini kullandı.

Uzmanlar, Trump'ın bu hamlesini James Monroe tarafından 1823'te ortaya atılan doktrinin güncellenmiş bir hali olarak yorumluyor. Washington'ın bu yeni stratejisi, sadece Avrupalı sömürgecileri değil, bölgedeki her türlü yabancı varlığı "tehdit" olarak tanımlıyor.

NATO İÇİN YOLUN SONU MU?
Grönland krizi, müttefikler arasındaki güveni sarsarak NATO'nun varlığını tartışmaya açtı. DIPAM Başkanı Dr. Tolga Sakman, "İki müttefik arasında bir toprak üzerinden satın alma ile başlayan söylemler, sonu güç kullanmaya kadar gidebilir. Güç kullanma söz konusu olduğunda bu, NATO için sonun başlangıcı ve belki de doğrudan son olabilir" sözleriyle tehlikenin büyüklüğüne dikkat çekti.

Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen ise ABD'nin hamlesini ciddiye aldıklarını belirterek, "Eğer ABD başka bir NATO ülkesine askeri olarak saldırmayı seçerse her şey durur. Yani NATO'muz ve dolayısıyla İkinci Dünya Savaşı'nın sonundan beri sağlanan güvenlik de dahil olmak üzere her şey durur" ifadelerini kullandı.

AVRUPA'DAN SEMBOLİK VE ASKERİ HAMLELER
Danimarka Krallığı'nın özerk bölgesi olan Grönland'da, Avrupa ülkeleri de varlık göstermeye başladı. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, "Avrupalıların özel bir sorumluluğu var, çünkü bu bölge Avrupa Birliği'ne ait ve aynı zamanda NATO müttefiklerimizden birinin bölgesi. Fransa, 'Arktik Dayanıklılık' tatbikatına katılmaya karar verdi" sözleriyle Avrupa'nın geri adım atmayacağını vurguladı.

Belçika Başbakanı Bart De Wever ise Avrupa'nın zor bir eşikte olduğunu, "Öz saygımızla sefil bir köle olmak arasında seçim yapmak zorundayız" ifadesiyle dile getirdi.

KÜRESEL GÜÇLERİN GRÖNLAND GÖZETLEMESİ: RUSYA VE ÇİN
ABD'nin Grönland üzerindeki emelleri, Rusya ve Çin cephesinde de yakından takip ediliyor. Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, "Güvenlik açısından stratejik bir konumda. Grönland'ın kimi tehdit edebileceği konusunda konuşmak istemiyorum ancak stratejik istikrar ve güvenlik açısından büyük önem taşıyor" dedi.

Çin Dışişleri Bakanı Lin Jian ise Pekin'in bölgedeki niyetini, "Çin her zaman bağımsız ve barışçıl bir dış politika izlemektedir. Herhangi bir ülkeyle nüfuz mücadelesi verme niyetimiz yoktur" sözleriyle aktardı.

BUZULLAR ERİRKEN ORTAYA ÇIKAN BÜYÜK SERVET
Grönland sadece askeri değil, ekonomik açıdan da iştah kabartıyor. Buzulların erimesiyle birlikte ortaya çıkan nadir toprak mineralleri, demir ve uranyum yatakları, adayı küresel ticaretin yeni rotası haline getiriyor.

Ticaret gemilerinin buzullar eridikten sonra bölgeye ulaşacak olması, Washington'da "Ticaret gemisi buraya ulaşırsa, savaş gemileri neden ulaşmasın?" sorusunu sorduruyor.

ABD, Grönland'ı ele geçirerek sadece bir ada değil, Kuzey Kutbu'ndan Asya'ya uzanan devasa bir hakimiyet alanı kurmayı hedefliyor.