Dışişleri Bakanı Fidan İngiliz basınına konuştu: İran ve ABD nükleer konuda esneklik gösteriyor

Fidan, ABD'nin uzun süredir vazgeçilmez şart olarak masaya koyduğu "İran'ın uranyum zenginleştirmeyi tamamen bırakması" talebinde geri adım sinyali verdiğini, bunun da anlaşma ihtimalini güçlendirdiğini ifade etti.

FİDAN: "AMERİKALILAR ARTIK ZENGİNLEŞTİRMEYİ SINIRLAR İÇİNDE TOLERE ETMEYE HAZIR"

Financial Times'ın aktardığına göre Hakan Fidan, ABD'nin İran'ın uranyum zenginleştirmesine tamamen son verilmesini istemesinin yıllardır anlaşmanın önündeki en büyük engel olduğunu hatırlattı.

Ancak Fidan'a göre Washington'un mesajları değişmeye başladı.

"Amerikalıların, İran'ın zenginleştirmesini net sınırlar içinde tolere etmeye istekli görünmesi olumlu." diyen Fidan, bu yaklaşımın anlaşmaya giden yolu açabileceğini vurguladı.

"İRAN ANLAŞMAYI GERÇEKTEN İSTİYOR" MESAJI

Fidan, röportajda İran tarafının da yeni bir anlaşmaya ulaşmak istediğini belirterek, Tahran'ın 2015 anlaşmasında olduğu gibi zenginleştirme seviyesine sınırlama ve sıkı denetim rejimine razı olabileceğini söyledi.

Dışişleri Bakanı Fidan'ın FT'ye verdiği mesaj dikkat çekiciydi:

"İranlılar artık Amerikalılarla anlaşmaları gerektiğini kabul ediyor. Amerikalılar da İran'ın bazı sınırları olduğunu anlıyor. Onları zorlamaya çalışmak anlamsız."

"FÜZELERİ MASAYA KOYARLARSA SONUÇ SAVAŞ OLUR" UYARISI

Fidan'ın röportajında en dikkat çeken bölüm ise müzakerelerin kapsamına ilişkin uyarısı oldu.

ABD'nin anlaşma masasına yalnızca nükleer programı değil, aynı zamanda İran'ın balistik füze programı ve bölgedeki silahlı gruplara desteğini de koyması halinde sürecin kilitleneceğini belirten Fidan, bu yaklaşımın sonuçlarını çok net bir dille özetledi:

"ABD tüm meseleleri aynı anda çözmekte ısrar ederse, nükleer dosya bile ilerlemez… Sonuç bölgede yeni bir savaş olabilir."

Bu açıklama, Türkiye'nin bölgesel güvenlik açısından en kritik endişesini açıkça ortaya koyması bakımından büyük yankı uyandırdı.

MUSKAT GÖRÜŞMELERİ: "İLK OLUMLU ADIM"

Financial Times'a göre, ABD'nin temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner, geçtiğimiz hafta Umman'ın başkenti Muskat'ta İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile dolaylı görüşmeler yaptı.

Bu temasların, ABD'nin İsrail'le birlikte İran'a yönelik 12 gün süren saldırı sürecinden sonra gerçekleşen ilk ciddi diplomatik adım olduğu belirtildi.

Washington ve Tahran görüşmeleri "olumlu" olarak nitelendirirken, yeni bir turun yakında yapılabileceği kaydedildi.

GÖRÜŞMELER İSTANBUL'DA OLACAKTI… İRAN UMMAN'A ÇEKTİ

Haberde yer alan dikkat çekici bir ayrıntıya göre görüşmelerin başlangıçta İstanbul'da yapılması, Türkiye ve bölge ülkelerinin de "gözlemci" olarak masada bulunması planlanıyordu.

Ancak İran, görüşmelerin yalnızca nükleer programa odaklanması şartıyla Umman'da yapılmasını istedi ve süreç bu şekilde şekillendi.

Bu detay, Türkiye'nin diplomatik girişimlerinin merkezde olduğunu gösteren önemli bir gelişme olarak yorumlandı.

TRUMP'TAN ÇELİŞKİLİ MESAJLAR: "SADECE NÜKLEER ANLAŞMA DA KABUL EDİLEBİLİR"

Financial Times'ın haberine göre ABD Başkanı Donald Trump, anlaşmanın kapsamına dair net bir çizgi çizmiş değil.

Washington uzun süredir İran'ın füze programına sınırlama getirmesini ve Hizbullah ile Yemen'deki Husiler gibi müttefik güçlere desteğini kesmesini talep ediyordu.

Ancak Trump, Muskat görüşmelerinden sonra yaptığı açıklamada, yalnızca nükleer programı kapsayan bir anlaşmanın da kabul edilebilir olabileceğini söyledi.

Bu açıklama, ABD'nin daha "esnek" bir pozisyona geçtiği yorumlarını güçlendirdi.

NETANYAHU DETAYI: "TRUMP'I ETKİLEMEYE ÇALIŞABİLİR"

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Financial Times'a yaptığı değerlendirmede İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun Washington temaslarının da dikkatle izlenmesi gerektiğini söyledi.

Fidan'a göre Netanyahu, Trump üzerinde etkili olmaya çalışabilir.

"İsrail için bölgede askeri üstünlüğünü korumak temel öncelik. İran füzeleri bu hedefi zorlaştırıyor." ifadelerini kullanan Fidan, İsrail'in özellikle İran'ın füze kapasitesini anlaşma masasına taşımak istediğine dikkat çekti.

2015 ANLAŞMASI HATIRLATMASI: "BÖLGE DIŞLANDI, SONUÇ SORUN OLDU"

Fidan, 2015 yılında yapılan nükleer anlaşmada bölge ülkelerinin dışlandığını ve bunun güven sorununu büyüttüğünü vurguladı.

2015 anlaşması İran'ın zenginleştirme oranını yüzde 3,67 ile sınırlandırmış, zenginleştirilmiş uranyum stokunu ise 300 kilogram ile kısıtlamıştı.

Ancak anlaşmanın füze programı ve bölgesel milis desteği gibi alanları kapsamaması, bazı ülkeler tarafından "eksik anlaşma" olarak eleştirilmişti.

Fidan bu noktada, İran'ın bölge ülkeleriyle de güven artırıcı adımlar atmasının şart olduğunu belirtti:

"Bölge ülkeleriyle ciddi bir güven açığı var. Bu boyutun ele alınması şart."

FT: İRAN İÇ BASKI ALTINDA, YAPTIRIMLAR KRİTİK

Financial Times'a göre İran yönetimi son dönemde hem İsrail'le yaşanan yıkıcı savaşın etkisiyle hem de ülke içinde patlak veren ve 1979'dan bu yana en şiddetlileri arasında gösterilen protestolar nedeniyle ciddi bir baskı altında.

Fidan ise İran'daki toplumsal huzursuzluğun temelinde ekonomik sıkıntıların yattığını belirterek, yaptırımların kaldırılmasının İran açısından hayati önemde olduğunu söyledi.

"ABD SALDIRSA BİLE REJİM DEĞİŞMEZ"

Röportajın en dikkat çeken bölümlerinden biri de Fidan'ın, olası bir ABD saldırısının İran'da rejimi yıkmaya yetmeyeceğini söylemesi oldu.

Fidan bu konuda şu ifadeyi kullandı:

"Rejim değişikliğinin olacağını düşünmüyorum. Bazı hedefler ağır şekilde vurulur, yok edilir. Ancak rejim siyasi bir yapı olarak ayakta kalır."

Bu sözler, bölgede savaş senaryolarına karşı Türkiye'nin temkinli ve stratejik yaklaşımını ortaya koyan güçlü bir mesaj olarak değerlendirildi.

TÜRKİYE DİPLOMASİSİ SAHNEDE: "SAVAŞ DEĞİL ANLAŞMA"

Financial Times'ın analizine göre Ankara, Katar, Umman ve Mısır gibi ülkelerle birlikte süreci yumuşatmak ve tarafları masada tutmak için yoğun diplomasi yürütüyor.

Fidan da Türkiye'nin bölgesel sorunlara çözüm için "yaratıcı fikirler" geliştirmeye çalıştığını ve yapıcı rol oynayabileceğini belirtti.

AYRINTILAR A HABER'DE

ABD Başkanı Donald Trump ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun görüşmesi dünya gündeminde geniş yankı uyandırırken, İran cephesinden resmi bir açıklama gelmedi. Ancak A Haber muhabiri Ekber Karabağ, İran medyasında yapılan değerlendirmelerde Netanyahu'nun Washington'dan beklediği sonucu alamadığı yorumlarının öne çıktığını aktardı.

İRAN'DAN ABD'YE "NETANYAHU" UYARISI

Karabağ'ın aktardığı bilgilere göre, görüşme öncesinde İran Dışişleri Bakanlığı, Netanyahu'nun müzakere sürecine zarar verebilecek etkileri konusunda ABD'yi uyardı. İran tarafı, Washington'un bu süreçte "bağımsız hareket etmesi" gerektiğini vurguladı.

PEZEŞKİYAN: "NÜKLEER SİLAH ARAYIŞINDA DEĞİLİZ"

İran'da devrimin yıl dönümü kutlamalarında konuşan Cumhurbaşkanı Mesut Pezeşkiyan, ülkesinin nükleer silah arayışında olmadığını belirterek, bunu kanıtlamak için her türlü faaliyete açık olduklarını ifade etti. Pezeşkiyan, ülkede yaşanan protestoların kendisini derinden etkilediğini ve "geceleri uyuyamadığını" da dile getirdi.

FÜZE PROGRAMI KIRMIZI ÇİZGİ: "MASAYA GELMEZ"

A HAaber Muhabiri Karabağ'ın aktardığına göre İranlı yetkililer ise balistik füze programının müzakere masasına taşınmasına kesin bir dille karşı çıktı. İran Dışişleri Bakanı da bu başlığın pazarlık konusu olmayacağını net şekilde vurguladı.

MÜZAKERELER SÜRECEK AMA TARİH BELİRSİZ

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü, ABD ile yürütülen nükleer müzakerelerin devam edeceğini belirtirken, yeni görüşme tarihinin henüz netleşmediğini açıkladı. Bölgedeki diplomasi trafiği sürerken, gözler şimdi Washington ve Tahran arasında yapılacak yeni temaslara çevrildi.