Çin'i sarsan iddia: Şi Cinping'in en kıdemli generali Zhang Youxia ABD'ye mi çalışıyor? Nükleer sırları Washington'a satmış

Wall Street Journal'ın, üst düzey bir askeri brifinge katılan kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Çin Halk Kurtuluş Ordusu'nun en kıdemli generali Zhang Youxia hakkında son derece ağır suçlamalar gündemde.

Cumartesi sabahı, ordunun en üst kademesindeki isimlerin katıldığı gizli bir toplantıda, Zhang'ın Çin'in nükleer silahlarına ilişkin temel teknik verileri ABD'ye aktardığı iddia edildi. Haberde, bu bilginin brifingde dile getirilen en sarsıcı suçlama olduğu vurgulandı.

Bu kapalı toplantıdan kısa süre sonra Çin Savunma Bakanlığı, Zhang hakkında "parti disiplinini ve devlet yasalarını ağır şekilde ihlal ettiği" gerekçesiyle resmi soruşturma başlatıldığını duyurdu. Ancak bakanlık açıklamasında nükleer sızıntı iddiasına doğrudan yer verilmedi.

Şİ CİNPİNG'İN "EN GÜVENDİĞİ ASKER"Dİ

Zhang Youxia, yalnızca Çin ordusunun değil, aynı zamanda Devlet Başkanı Şi Cinping'in de en yakın askeri müttefiklerinden biri olarak biliniyordu.

Her iki ismin de "prensler" olarak anılan devrimci elit ailelerden gelmesi dikkat çekiyor. Zhang'ın babası ile Şi'nin babası, Çin İç Savaşı'nda Mao Zedong saflarında birlikte savaşmış, 1949'da komünist iktidarın kurulmasının ardından üst düzey görevlere yükselmişti.

Bu nedenle WSJ'ye konuşan analistler, Zhang'ın hedef alınmasını "Şi Cinping'in kendi çevresine yönelik şimdiye kadarki en sert darbe" olarak nitelendiriyor.

RÜŞVET, TERFİ PAZARLIKLARI VE SAVUNMA BAKANLIĞI BAĞLANTISI

WSJ'nin aktardığı bilgilere göre soruşturma yalnızca nükleer sırlarla sınırlı değil. Zhang'ın, Çin ordusunun silah tedariki ve savunma sanayii alımlarından sorumlu dev bütçeli yapıyı denetlerken sistematik rüşvet ağı kurduğu iddia ediliyor.

Brifinge katılan kaynaklar, Zhang'ın resmi terfiler karşılığında çok büyük meblağlarda para aldığı, bu süreçte bazı subayları kritik görevlere taşıdığı bilgisini paylaştı.

Bu isimler arasında eski Savunma Bakanı Li Shangfu da bulunuyor.

SAVUNMA BAKANI NASIL "BİR GECEDE" GÖZDEN DÜŞTÜ?

Habere göre Zhang, Li Shangfu'nun savunma bakanlığına yükselmesinde kilit rol oynadı. İddialara göre bu destek, yüksek miktarlı rüşvetler karşılığında sağlandı.

Li Shangfu, 2023 yılında aniden kamuoyundan kaybolmuş, ardından görevden alınmıştı. Çin Komünist Partisi, Li'yi 2024'te yolsuzluk gerekçesiyle partiden ihraç etmişti.

WSJ, Li'nin düşüşünün artık Zhang dosyasıyla doğrudan bağlantılı görüldüğünü yazıyor.

ABD'YE NÜKLEER SIZINTI ZİNCİRİNİN DİĞER HALKASI: ÇİN ULUSAL NÜKLEER ŞİRKETİ

Zhang'a yönelik ihanet suçlamaların bir kısmının, Çin Ulusal Nükleer Şirketi'nin eski genel müdürü Gu Jun üzerinden ortaya çıktığı belirtiliyor.

Gu hakkında da geçtiğimiz hafta, parti disiplinini ağır şekilde ihlal ettiği gerekçesiyle soruşturma başlatıldığı açıklanmıştı.

WSJ'ye göre yetkililer, Gu soruşturması sırasında Çin'in nükleer sektöründe ciddi bir güvenlik ihlali yaşandığını ve bu ihlalin Zhang ile bağlantılı olabileceğini tespit etti. Ancak ihlalin kapsamı ve hangi bilgilerin sızdırıldığına dair ayrıntılar kamuoyuyla paylaşılmadı.

ŞENYANG'A ÖZEL EKİP, SUBAYLARA TELEFON OPERASYONU

Soruşturmanın derinliği, sahaya inen özel ekiplerle daha da netleşiyor. WSJ'nin aktardığına göre Şi Cinping, Zhang'ın 2007–2012 yılları arasında komutanlık yaptığı Shenyang Askeri Bölgesi için özel bir inceleme ekibi görevlendirdi.

Ekip, askeri üsler yerine sivil otellerde konaklamayı tercih etti. Bu tercihin, Zhang'ın bölgedeki olası destek ağlarından kaçınmak amacıyla yapıldığı ifade ediliyor.

Ayrıca Zhang'la birlikte yükselen çok sayıda subayın cep telefonlarına el konulduğu, binlerce askerin potansiyel soruşturma kapsamına girebileceği belirtiliyor.

MAO'DAN BU YANA EN BÜYÜK ASKERÎ TASFİYE Mİ?

WSJ'ye konuşan uzmanlara göre, Şi Cinping'in son hamleleri, Mao Zedong döneminden bu yana Çin ordusunda görülen en kapsamlı tasfiye süreci olabilir.

2023 yazından bu yana kara, hava ve deniz kuvvetleri ile stratejik füze birlikleri dâhil olmak üzere 50'den fazla üst düzey asker ve savunma sanayii yöneticisi görevden alındı ya da soruşturma altına alındı.

Merkezi Askeri Komisyon'da bugün aktif görevde olan yalnızca bir üniformalı general bulunması, ordunun komuta yapısında ciddi bir boşluk oluştuğuna işaret ediyor.

TAYVAN HESABI VE WASHINGTON FAKTÖRÜ

Haberde dikkat çeken bir diğer değerlendirme ise Tayvan başlığı. Analistlere göre Şi Cinping, nükleer sırların sızdırılması, yolsuzluk ağları ve sadakat sorunlarını, Tayvan hedefi açısından "varoluşsal tehdit" olarak görüyor.

Ancak bu büyük tasfiyenin kısa vadede Çin ordusunun operasyonel kapasitesini zayıflatabileceği ve Tayvan'a yönelik ani bir askeri hamle ihtimalini azaltabileceği de belirtiliyor.

WSJ, Pekin'in bu süreçte ABD Başkanı Donald Trump ile Tayvan konusunda bir pazarlık zemini arayabileceğine de dikkat çekiyor.