Batı'da bir Epstein skandalı daha: Facebook ve Instagram üzerinde çocuk ticareti

Guardian'ın haberine göre süreç, bir gazeteciye gelen kritik bir ihbarla başladı. Körfez'de göçmen işçilerin sömürülmesi üzerine çalışan gazeteciye ulaşan bir kaynak, ABD'de çocuklara yönelik cinsel istismar amaçlı insan ticaretinin hızla arttığını ve bu suçların Facebook ile Instagram üzerinden yürütüldüğünü aktardı.

Covid-19 pandemisiyle birlikte suçluların çevrimiçi ortama yöneldiği, çocukların ise bu süreçte daha savunmasız hale geldiği vurgulandı.

"GİZLİ PAZAR YERİ": MESSENGER VE INSTAGRAM

Soruşturma, suç faaliyetlerinin büyük bölümünün platformların herkese açık olmayan alanlarında gerçekleştiğini ortaya koydu. Özellikle Facebook Messenger ve Instagram'daki özel hesaplar üzerinden yürütülen faaliyetlerde, insan tacirlerinin gençleri hedef aldığı, onları manipüle ettiği ve daha sonra "müşterilere" sunduğu belirlendi.

Uluslararası hukuka göre çocukların herhangi bir cinsel eyleme rıza göstermesinin mümkün olmadığı hatırlatılırken, bu tür faaliyetlerin doğrudan insan ticareti kapsamında değerlendirildiği vurgulandı.

ŞOKE EDEN DELİLLER: SATIŞ PAZARLIKLARI VE İLANLAR

Guardian'ın ulaştığı mahkeme kayıtları ve belgeler, skandalın boyutunu gözler önüne serdi. Facebook Messenger üzerinden genç kızların "satışına" ilişkin pazarlıkların yapıldığı konuşma kayıtları ortaya çıkarıldı.

Instagram'ın "Hikâyeler" özelliği üzerinden çocukların adeta bir ürün gibi "reklamının" yapıldığı görseller de delil dosyalarında yer aldı. Para transferleri ve lojistik detayların açıkça konuşulduğu bu süreçlerin, Meta tarafından tespit edilmediği ya da engellenmediği belirtildi.

İÇERİK DENETLEYİCİLERİ: "ÇARESİZDİK"

Soruşturma kapsamında konuşan eski Meta çalışanları, platformlarda içerik denetimi yaparken karşılaştıkları manzaraların travmatik olduğunu ifade etti. Çalışanlar, çocuk ticareti şüpheli içerikleri bildirmelerine rağmen çoğu zaman hiçbir işlem yapılmadığını ve içeriklerin kaldırılmadığını söyledi.

Şirketin suçları kolluk kuvvetlerine bildirme kriterlerinin son derece dar olduğu ve bu nedenle birçok vakanın göz ardı edildiği öne sürüldü.

BİR TRAJEDİ: 15 YAŞINDAKİ "MAYA"

Guardian'ın haberinde yer alan en çarpıcı örneklerden biri, "Maya" takma adı verilen 15 yaşındaki bir kız çocuğunun hikâyesi oldu. Instagram üzerinden bağlantı kurduğu 43 yaşındaki bir kişi tarafından uyuşturucu verilen genç kız, bir gece yatağına gittikten sonra bir daha uyanmadı.

Bu olay, sosyal medya üzerinden yürütülen istismarın ölümcül sonuçlarını gözler önüne serdi.

PANDEMİ SUÇU BÜYÜTTÜ

ABD'de savcılık yetkilileri, sosyal medya üzerinden işlenen çocuk ticareti suçlarının her yıl yaklaşık %30 oranında arttığını belirtti. Pandemi sürecinde çocukların daha fazla çevrimiçi olması ve yetişkin denetiminin azalması, suçlular için fırsat yarattı.

Yetkililer, "Bu alan son derece kârlı ve giderek daha fazla suçlu bu alana yöneliyor" değerlendirmesinde bulundu.

"HER ŞEY ONLINE": YENİ NESİL SUÇ AĞI

Soruşturma, insan tacirlerinin tüm süreci dijital ortama taşıdığını ortaya koydu. Kurbanların bulunması, manipüle edilmesi, pazarlanması ve ödeme süreçlerinin tamamı çevrimiçi olarak yürütülüyor.

Hapisteki bir insan tacirinin, suçlarını işlemek için özellikle Instagram'ı tercih ettiğini itiraf ettiği bilgisi de haberde yer aldı.

MAHKEME KARARI: META SUÇLU BULUNDU

Guardian'ın 2023 yılında yayımladığı "Facebook ve Instagram çocuk ticareti için nasıl pazaryerine dönüştü" başlıklı araştırma, ABD'de açılan davalara delil oldu.

New Mexico Başsavcılığı tarafından açılan davada, Meta'nın çocukları koruyamadığı gerekçesiyle suçlu bulunduğu ve 375 milyon dolar tazminata mahkûm edildiği açıklandı. Şirket karara itiraz edeceğini duyurdu.

ŞİFRELEME TARTIŞMASI: SUÇLULARA KALKAN MI?

Meta'nın Facebook Messenger'da uçtan uca şifreleme uygulamasına geçmesi de eleştirilerin odağında. Uzmanlar, bu sistemin mesajların denetlenmesini zorlaştırdığını ve suçlular için koruyucu bir kalkan oluşturduğunu savunuyor.

Mahkemede ifade veren Instagram Başkanı Adam Mosseri'nin, kullanıcı şikâyet sistemlerinin şirketin kendi tespit mekanizmalarına göre daha zayıf olduğunu kabul etmesi dikkat çekti.

BİTMEYEN SKANDAL: YENİ DAVALAR YOLDA

Guardian'ın haberine göre Meta'ya yönelik davalar bununla sınırlı değil. Şirket, çocukları bağımlı hale getiren ve zararlı içerikleri teşvik eden sistemler nedeniyle Los Angeles'ta açılan bir davayı da kaybetti.

Önümüzdeki süreçte 33 eyalet başsavcısının oluşturduğu bir koalisyonun Meta'ya karşı yeni bir dava açmasının beklendiği ifade ediliyor.

JEFFREY EPSTEIN OLAYI

En küçüğü 14 olmak üzere 18 yaş altındaki onlarca kız çocuğuna cinsel istismarda bulunmak ve fuhuş ağı oluşturmak suçlamasıyla yargılanan Epstein, tutuklu olduğu New York Manhattan Metropolitan Merkez Hapishanesi'ndeki hücresinde 10 Ağustos 2019'da ölü bulunmuştu.

Açıklanan Epstein dava dosyalarında eski Prens Andrew, ABD Başkanı Donald Trump, eski ABD Başkanı Bill Clinton, eski İsrail Başbakanı Ehud Barak, eski ABD Başkan Yardımcısı Al Gore, aktör Kevin Spacey, şarkıcı Michael Jackson, illüzyonist David Copperfield, avukat Alan Dershowitz ve eski New Mexico Valisi Bill Richardson gibi ünlü isimler yer almıştı.

ABD Federal Soruşturma Bürosu (FBI) da ABD Adalet Bakanlığı ile yaptığı inceleme sonucunda ünlü isimlerden oluşan "müşteri listesi"nin tutulduğuna dair herhangi bir kanıta ulaşılamadığını, aralarında hükümet yetkilileri, ünlüler ve iş insanlarının da bulunduğu kişilerin suçuna ortak olduğu gerekçesiyle örtbas amacıyla öldürüldüğü öne sürülen Epstein'in ise aslında hücresinde intihar ettiği sonucuna varıldığını açıklamıştı.