Tarih belli oldu: Ev ve arsa satışında beyanname vermeyen ceza ve faiz ödeyecek

Ev ve arsa satışından gelir elde edenler için kritik süreç başlıyor. Son 5 yıl içinde gayrimenkulünü elden çıkaranlar için beyanname verme süresi 1 Mart itibarıyla start alıyor. Yükümlülüğünü yerine getirmeyenleri ise ağır ceza ve faiz oranları bekliyor.

5 YIL İÇİNDE SATIŞ VERGİYİ DOĞURUYOR

Gerçek kişilerin satın aldığı konut ve arsa gibi gayrimenkulleri 5 yıl içinde satması durumunda elde edilen kazanç, gelir vergisine tabi oluyor. Beş yıllık süre, takvim günü esas alınarak hesaplanıyor. Süre dolduğunda vergi yükümlülüğü ortadan kalkıyor. Miras yoluyla edinilen ev ve arsalar ise bu vergi kapsamına girmiyor.

CEZA VE FAİZ UYGULANACAK!

Beyanname verilmemesi durumunda ağır yaptırımlar uygulanıyor. Örnek olarak 5 milyon TL'ye alınan bir evin 8 milyon TL'ye satılması halinde yaklaşık 38 bin TL vergi doğuyor. Bildirim yapılmaması durumunda bu tutara hem gecikme faizi hem de ceza ekleniyor.

HESAPLAMA NASIL YAPILIYOR?

Vergi hesaplamasında gayrimenkulün edinim tarihi ve elden çıkarıldığı tarih dikkate alınıyor. Değer artışı hesaplanırken Yİ-ÜFE endeksi uygulanıyor. Ayrıca arazi, bina, hakların elden çıkarılması ile trampa, takas ve kamulaştırma gibi durumlar da vergi yükümlülüğüne yol açıyor.

Örnek Vergi Hesaplama Tablosu (Değer Artış Kazancı)

KENTSEL DÖNÜŞÜM VE KOOPERATİFLER DAHİL

Arsa üzerine yapılan evler, kooperatiflerden edinilen konutlar ve kentsel dönüşüm projeleri de bu kapsama giriyor. Kooperatiflerde fiili kullanım tarihi, arsa üzerine yapılan evlerde ise tapudaki cins tahsisi tarihi esas alınıyor.

SIKÇA SORULAN SORULAR (SSS)

1. Hangi gayrimenkul satışları vergiye tabidir? Satın alınan konut, arsa ve iş yeri gibi mülklerin tapu tescil tarihinden itibaren 5 tam yıl dolmadan satılması durumunda elde edilen değer artış kazancı vergiye tabidir.

2. Miras kalan evimi satarsam vergi öder miyim? Hayır. Miras veya bağış gibi karşılıksız (ivazsız) şekilde edinilen gayrimenkullerin satışında 5 yıl kuralı uygulanmaz ve değer artışı kazancı vergisi doğmaz.

3. 5 yıllık süre nasıl hesaplanır? Süre, takvim günü esas alınarak hesaplanır. Örneğin 15 Şubat 2021'de alınan bir mülk, 16 Şubat 2026'da satılırsa 5 yıl dolmuş sayılır ve vergi ödenmez.

4. Kentsel dönüşüm konutları bu kapsama giriyor mu? Evet. Kentsel dönüşüm kapsamında edinilen konut ve iş yerlerinin de 5 yıl içinde elden çıkarılması halinde gelir vergisi ödenmesi gerekmektedir.

5. Beyanname verilmezse ne olur? İstisna tutarının üzerindeki kazanç beyan edilmezse, idare tarafından tespit edildiğinde vergi cezası ve gecikme faizi ile birlikte tahsil edilir. Ayrıca vergi dairesine ödenmesi gereken "pişmanlık zammı" gibi ek maliyetler doğabilir.