Gerilim tırmanıyor! Tahran'ın hamlelerine ABD'de jet yanıt: İran İHA'sı düşürüldü

ABD'nin Umman Denizi'nde İran'a ait İHA'yı vurmasının ardından tansiyon yükselirken A Haber muhabiri Ekber Karabağ Tahran'daki son durumu aktardı. 

İran Dışişleri Bakanlığından yazılı bir açıklama yapıldı. Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi tarafından. Esasında hala net değil. Bu görüşmelerin Türkiye'de mi, Umman'da mı yapılacağı net değil. İran'dan gelen açıklamada, Dışişleri Bakanlığının açıklamasında bu konuyla ilgili istişarelerin devam ettiği ifade edildi. Ben hemen o yapılan o açıklamayı çevirdim. Şöyle diyor İran tarafı: "Görüşmelerin yeri ve zamanı karmaşık bir konu değil". "Hem Türkiye hem Umman hem de bölgedeki diğer bazı ülkeler görüşmelere ev sahipliği yapmaya hazır olduklarını ifade ettiler ki bu bizim için çok değerli". "Görüşmelerin yapılacağı yerin belirlenmesi için istişareler devam ediyor, sonuçlar kesinleşince bu duyurulacaktır" diye İran Dışişleri Bakanlığından takribi olarak yarım saat önce bu şekilde yazılı bir açıklama yapıldı. Başka bir deyişle, bu görüşmeler İstanbul'da olmayacak denilmiyor, hala görüşmeler, istişareler bu yönde devam etmektedir deniliyor.

"İRAN İHA ARACI İLE İLETİŞİMİN KESİLDİĞİNİ BELİRTTİ"

Bir de biliyorsunuz ki bu bölgede iki gelişme yaşandı. Bir insansız hava aracı düşürüldü ki Amerikan ordusu bir F-35'in kalkarak İran'a ait Şahit tipi bir insansız hava aracını düşürdüğünü duyurmuştu. İran'dan da bunu teyit edecek az önce bir açıklama geldi. Yarı resmi Tesnim Haber Ajansı, ki söz konusu haber ajansı aynı zamanda Devrim Muhafızlarına bağlı bir haber ajansı, bölgedeki bir insansız hava araçlarıyla irtibatlarının kesildiğini duyurdu. Ancak irtibat kesilmeden önce söz konusu insansız hava aracının elde ettiği görüntülerin merkeze ulaştığı ifade edildi. Böylelikle İran da söz konusu insansız hava aracının düşürüldüğünü bir şekilde kabullenmiş oldu. Gerçi İran tarafı bunu sadece iletişim kesilmesi olarak görüyor.

"İRAN'IN UYARILARI SONRASI GEMİ AYRILDI"

Bir başka gelişme de bu bölgede İran botlarının, İran Devrim Muhafızlarına ait botların bir Amerikan gemisine çıkmak istediğini, onu taciz etmek istediğine yönelik ABD medyasında, ABD'li yetkililer tarafından bir haber yayınlandı. Ancak İran tarafı bunu farklı bir şekilde değerlendiriyor. Yine Devrim Muhafızlarına bağlı Fars Haber Ajansı, söz konusu bahse geçen geminin İran karasularında olduğunu, yapılan uyarılar sonucu geminin bu bölgeden uzaklaştığını aktardı. Başka bir deyişle, ABD tarafı geminin uyarılara dikkat etmeyerek bölgeden ayrıldığını söylese de İran tarafı geminin İran uyarıları sonucu İran karasularından ayrıldığını ifade ediyor. 

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, ABD ile Cuma günü yapılacak müzakerelere ilişkin yaptığı açıklamada, "Görüşmelerin yapılacağı yerin belirlenmesine yönelik istişareler sürüyor. Nihai kararın alınmasının ardından kamuoyu bilgilendirilecek" ifadelerini kullandı.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, ABD ile Cuma günü yapılacak müzakerelerde koordinasyon sürecine ilişkin açıklamalarda bulundu. İran resmi ajansı IRNA'ya konuşan Bekayi, "Önümüzdeki birkaç gün içinde müzakerelerin gerçekleştirilmesi için planlama yapıldı. Görüşmelerin yapılacağı yerin belirlenmesine yönelik istişareler sürüyor. Nihai kararın alınmasının ardından kamuoyu bilgilendirilecek" ifadelerini kullandı. 
  
Diplomatik bir sürecin şekillenmesi için duyarlılık ve iyi niyetle çaba gösteren ülkelere teşekkür eden Bekayi, "Görüşmelerin yapılacağı yer ve zaman esasen karmaşık bir konu değil ve bu medya oyununa malzeme edilmemeli. Türkiye, Umman ve bölgedeki bazı diğer ülkeler görüşmelere ev sahipliği yapmaya hazır olduklarını ifade ettiler ve bu bizim için son derece değerli" şeklinde konuştu. 

ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın kendileriyle anlaşma yapmak istediğini belirterek, "Şu anda onlarla (İran'la) müzakere ediyoruz." dedi.

Trump, Oval Ofis'te geçici bütçe imza töreninde basın mensuplarının gündeme ilişkin sorularını yanıtladı. İran'la müzakere sürecinin devam ettiğini dile getiren Trump, Tahran yönetiminin ABD ile anlaşma yapmak istediğini vurguladı.

ABD Başkanı, "(İran'la) bir şeyler yapılıp yapılmayacağını göreceğiz. Bir süre önce anlaşma yapma şansları vardı ama olmadı. Onlar müzakere etmek istiyorlar. Şu anda onlarla (İran'la) müzakere ediyoruz." şeklinde konuştu. Trump, İran'la görüşmelerin nerede yapılacağı konusundaki bir soruya ise yanıt vermekten kaçındı.

ABD-İran arasında Hürmüz Boğazı gerilimi zirveye çıkarken, Axios’a konuşan ABD’li bir yetkili çarpıcı açıklamalarda bulunarak, "İran'a saldırma konusunda Başkan Trump'ın fikrini değiştirecek hiçbir şey çıkmadı. Aslında saldırıyı isteyen İsrailliler. Başkan henüz buna hazır değil ve bunu yapmak istemiyor" dediği ileri sürüldü.

İran medyası, ABD'nin düşürdüğünü açıkladığı Şahid-129 tipi insansız hava aracının (İHA) uluslararası sularda "rutin ve yasal" bir keşif görevi yürüterek görüntüleri üsse başarıyla ilettiğini ve ardından İHA ile iletişimin kesildiğini duyurdu.

İran'ın yarı resmi Tesnim Haber Ajansının ismi açıklanmayan askeri yetkililere dayandırdığı haberde, Şahid-129 tipi İHA ile uluslararası sularda rutin ve yasal bir keşif görevi yürüttüğü esnada iletişimin kesildiği belirtildi.

İHA'nın görevi sırasında görüntüleri başarıyla üsse ilettiği belirtilirken bağlantı kaybının nedeni konusunda inceleme başlatıldığı ve detayların daha sonra paylaşılacağı ifade edildi.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, ABD ile cuma günü yapılacak görüşmelerin yeri konusunda henüz kesin karar alınmadığını belirtti.

İran resmi ajansı IRNA'ya konuşan Bekayi, "Görüşmelerin önümüzdeki birkaç gün içinde yapılması planlanıyor ve görüşmelerin yeri konusunda istişareler devam ediyor. Görüşmelerin yeri kesinleştiğinde duyurulacaktır." dedi.

Bekayi, "Temelde görüşmelerin yeri ve zamanı karmaşık bir konu değildir ve medya oyununa konu olmamalıdır. Hem Türkiye, hem Umman, hem de bölgedeki diğer bazı ülkeler görüşmelere ev sahipliği yapmaya hazır olduklarını ifade ettiler ve bu bizim için çok değerlidir." ifadelerini kullandı. ​​​​​​​

 Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, Başkan Donald Trump'ın "önce diplomasi" yolunu izlemek istediğini ve Özel Temsilci Steve Witkoff'un İranlı yetkililerle bu haftanın sonuna doğru bir araya geleceğini belirtti.

ABD'li Sözcü Leavitt, Beyaz Saray'ın bahçesinde basın mensuplarının gündeme ilişkin sorularını yanıtlarken, İran gündemini değerlendirdi.

Trump'ın Özel Temsilcisi Witkoff ile bugün görüştüğünü ve İran'la görüşmelerin "planlandığı şekilde" gerçekleştirileceğini vurgulayan Leavitt, "Başkan Trump, her zaman önce diplomasi yolunu izlemek istiyor ancak tabii ki bu iki tarafın da işbirliğini gerektirir." dedi.

Trump'ın İran konusunda tüm seçenekleri her zaman masada tuttuğunun altını çizen Beyaz Saray Sözcüsü, ABD'nin geçen yıl İran'ın nükleer tesislerine yönelik saldırısını hatırlattı.

Leavitt, "Ancak İran'la bu görüşmeler bu hafta sonuna doğru yapılacak." diye konuştu.

Amerikan medyasında, ABD'li ve İranlı yetkililerin cuma günü İstanbul'da bir araya gelmeyi planladığı yönünde haberler yer almıştı.

İngiltere merkezli bir deniz güvenliği şirketi, Hürmüz Boğazı'nda bir "güvenlik olayı" yaşandığını öne süren bir açıklama yayımladı.
 Şirketin iddiasına göre, bir gemi yapılan dur ihtarlarına uymadı ve bunun üzerine bölgede bulunan birkaç savaş gemisi tarafından kuşatıldı. Açıklamada olayın yeri, zamanı ve geminin bayrağı ilgili ayrıntılara yer verilmedi.

Amerikan Wall Street Journal gazetesi ise İran'a ait silahlı sürat teknelerinin Hürmüz Boğazı'nda bir ABD petrol tankerine yaklaştığını ve gemiyi durdurmaya çalıştığını yazdı.

İran'ın yarı resmi Fars Haber Ajansı ise İranlı ismi açıklanmayan yetkililere dayandırdığı haberinde, öğleden sonra sivil bir geminin İran karasularına izinsiz şekilde giriş yaptığı için İran güçleri tarafından uyarıldığını ve bunun ardından geminin İran karasularını terkettiğini bildirdi.

İranlı makamlar, olay sırasında herhangi bir güvenlik ihlali, çatışma ya da askeri müdahalenin söz konusu olmadığını ve İngiliz deniz güvenliği şirketinin ileri sürdüğü "kuşatma" ve "güvenlik olayı" iddialarının gerçeği yansıtmadığını ifade etti.

 ABD basınında yer alan haberlerde, İran'ın cuma günü ABD ile yapması beklenen görüşmeyi Umman'a taşınmasını ve görüşmenin formatını ikili olarak değiştirilmesini talep ettiği öne sürüldü.

CUMA GÜNKÜ GÖRÜŞME UMMAN'DA OLABİLİR

İran ve ABD arasındaki gerilim devam ederken, tarafların cuma günü bir araya gelmesi bekleniyor. ABD basınında yer alan haberlerde, İran'ın cuma günü ABD ile İstanbul'da yapacağı iddia edilen görüşmenin Umman'a taşınmasını ve görüşmenin formatını ikili olarak değiştirilmesini talep ettiği öne sürüldü. Görüşmeye, birkaç Arap ve Müslüman ülkenin gözlemci olarak katılması bekleniyordu.

Görüşmenin yeri ve formatı henüz resmi olarak açıklanmazken, görüşmelerde ABD heyetine ABD Başkanı Donald Trump'ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff'un, İran heyetine ise İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi'nin liderlik edeceği öngörülüyor.

Witkoff Netanyahu ile görüştü

Witkoff ise bugün İsrail'i ziyaret ederek İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile bir araya geldi. Görüşmede, İran'ın ele alındığı ve İsrail Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir, Mossad Başkanı David Barnea ve askeri istihbarat şefi General Shlomi Binder'in de görüşmede hazır bulunduğu aktarıldı

 ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Umman Denizi'nde bulunan USS Abraham Lincoln uçak gemisine yaklaştığını belirttiği "İran'a ait" bir insansız hava aracının (İHA) düşürüldüğünü açıkladı.

Amerikan Fox News kanalına açıklama yapan CENTCOM yetkilileri, İran'a ait olduğunu belirttikleri İHA'nın F-35C savaş uçağı tarafından "meşru müdafaa" kapsamında düşürdüldüğünü savundu.

CENTCOM Sözcüsü Tim Hawkins de açıklamasında, "USS Abraham Lincoln uçak gemisi, İran'ın güney kıyısından yaklaşık 500 mil (800 km) uzaklıkta Arap Denizi'nde seyir halindeyken, İran'a ait bir Shahed-139 insansız hava aracı gereksiz bir şekilde gemiye doğru manevra yaptı. Abraham Lincoln'den bir F-35C savaş uçağı, kendini savunmak ve uçak gemisini ve gemideki personeli korumak için İran insansız hava aracını düşürdü." ifadelerini kullandı.

Söz konusu geminin uluslararası sularda seyrettiğini belirten ABD'li sözcü, İran'la tansiyonun artmamasına yönelik gerekli tedbirleri aldıklarını sözlerine ekledi.