ABD uçak gemisini Ortadoğu'ya konuşlandırdı I Trump'tan önce tehdit ardından barış mesajı
ABD-İran hattında gerilim sürüyor. ABD, USS Abraham Lincoln uçak gemisinin Ortadoğu’ya konuşlandırıldığını duyurdu. Gelişme, bölgede tansiyonun daha da yükselmesine neden olurken, “İran’la savaş mı başlıyor?” sorusunu yeniden gündeme taşıdı. Karşılıklı açıklamalar gelirken ABD Başkanı Donald Trump, önce tehdit ardından anlaşma mesajı verdi.
Ortadoğu'da tansiyonun giderek yükseldiği ABD-İran hattında, ABD'nin USS Abraham Lincoln uçak gemisini bölgeye konuşlandırmasıyla birlikte gerilim yeni bir boyut kazandı.
İşte taraflardan gelen peş peşe açıklamalar ve sahadan dakika dakika son gelişmeler...
CANLI ANLATIM
İRAN: SAVAŞA TAM HAZIRLIK İÇİNDEYİZ
İran Hükümet Sözcüsü Fatma Muhacerani, ülkesinin çatışma alanlarındaki sorunların çözülmesi için diyalog ve bölgesel istikrara önem verdiğini ancak ulusal çıkarların korunması için farklı seçenekleri de gündemde tuttuğunu söyledi.
İran basınında yer alan haberlere göre Muhacerani, başkent Tahran'da basın mensuplarına açıklamalarda bulundu.
Dış basında İran'a yönelik bir savaş algısı oluşturulduğunu ve bu şekilde İran halkının endişeye sevk edildiğini söyleyen Muhacerani, şunları kaydetti:
"Savaş tehdidi koşullarında savaş davullarının sesini dış basında duyabiliyoruz. Elbette bu tehditle ilk kez karşılaşmıyoruz. Daha önce de çok aşamalı bir savaşın içinde olduğumuzun farkındaydık. Önceliğimiz sorunları diplomasi yoluyla çözmektir. Ancak diğer seçenekler de gündemimizde yer alıyor. (Savaşa) Tam hazırlık içerisindeyiz."
İran'daki protestolarda hayatını kaybedenlere dair ise Muhacerani, "Cumhurbaşkanı'nın da söylediği gibi hayatını kaybeden herkes için yas tutuyoruz. 3 binden fazla can kaybı az bir sayı değil. Söz konusu olan bir insanın hayatıdır. Emniyet güçlerimizin vahşice öldürüldüğünü unutmuyoruz. Bu zor günlerin yabancısı değiliz." diye konuştu.
Muhacerani, ülkesinin bu zor günlerini halk ile iletişim kurarak aşacağına inandığını belirterek "Bu süreçten halk ile diyalog kurup meşru itirazlarını tanıyarak çıkmamız gerektiğini düşünüyoruz." ifadelerini kullandı.
Hükümet olarak protestolara farklı bir yaklaşım sergilediklerini ve barışçıl gösterilerin liderleri ile görüşmeler yaptıklarını vurgulayan Muhacerani, bazı üniversitelerde öğrencilere karşı sert tavır takınan yöneticilerin görevden alındığını belirtti.
Muhacerani ayrıca, protestolar ve şiddet eylemleri ile ilgili incelemelerin devam ettiğini ve konuya ilişkin raporların gelecek günlerde yayımlanacağını kaydetti.
"İŞ İNSANLARI VE TÜCCARLAR İNTERNETE SINIRLI OLARAK ERİŞEBİLİYOR"
İran'daki internet kesintisiyle ilgili de değerlendirmelerde bulunan Muhacerani, güvenliğin tehlikede olduğu dönemlerde kararların Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi tarafından alındığına dikkati çekti.
İranlı Sözcü, "Güvenliğimiz tehlikede olduğu anlarda kurumların değerlendirmesine bağlı olarak çeşitli tedbirler alınmakta ve olası zararları da hesap edilmektedir." ifadelerini kullandı.
Muhacerani, Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan'ın internet erişimindeki kısıtlamaların kaldırılmasından yana olduğunu ancak mevcut koşullardan dolayı kesintilerle ilgili kararları güvenlik kurullarının yönetmesi gerektiğini dile getirerek "İş insanları ve tüccarlar internete sınırlı olarak erişebiliyor. Ancak toplum henüz bu imkana sahip değil." hatırlatmasında bulundu.
TRUMP: İRAN ANLAŞMA İSTİYOR
ABD Başkanı Donald Trump, uçak gemisi USS Abraham Lincoln’ün Orta Doğu’ya doğru hareket ettiği bir dönemde, İran’ın ABD ile yaşanan gerilimlere diplomatik bir çözüm bulmak istediğini söyledi.
Trump, haber sitesi Axios’a verdiği röportajda, ABD’nin bölgeye büyük bir askeri güç sevk etmesi nedeniyle İran’la ilgili durumun “akışkan” olduğunu ifade etti.
"BİR ANLAŞMA YAPMAK İSTİYORLAR"
Cumhuriyetçi lider, “İran’ın hemen yanında büyük bir armadamız var. Venezuela’dakinden bile büyük” dedi ve diplomasi seçeneğinin hâlâ masada olduğunu vurguladı.
“Bir anlaşma yapmak istiyorlar. Bunu biliyorum. Birçok kez aradılar. Konuşmak istiyorlar,” diyen Trump, İran’ın temas arayışında olduğunu öne sürdü.
ABD ordusunun Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) da pazartesi günü yaptığı açıklamada, USS Abraham Lincoln’ün de aralarında bulunduğu bir savaş gemisi filosunun, sorumluluk alanı Orta Doğu’yu kapsayan bölgeye ulaştığını bildirdi. Bu alan İran’ı da içeriyor.
CENTCOM, uçak gemisi taarruz grubunun Orta Doğu’da “bölgesel güvenlik ve istikrarı desteklemek” amacıyla konuşlandırıldığını açıkladı. Geminin hâlen Hint Okyanusu’nda bulunduğu belirtilirken, konumuna ilişkin başka ayrıntı paylaşılmadı.
Trump, insan hakları grupları ve görgü tanıklarına göre binlerce kişinin hayatını kaybettiği protestoların şiddetle bastırılmasının ardından, ABD’nin İran’a yönelik askeri müdahalesi ihtimalini dışlamayı reddetmişti.
Axios, ismini açıklamadığı kaynaklara dayandırdığı haberinde, Trump’ın bölgedeki olası bir askeri tırmanış konusunda henüz nihai bir karar vermediğini aktardı.
Haberde, Trump’a bu hafta içinde güvenlik danışmanları tarafından ek askeri seçeneklerin sunulabileceği de belirtildi.
Öte yandan Wall Street Journal, USS Abraham Lincoln ve ona eşlik eden savaş gemilerinin, Trump’ın İran’a saldırı kararı alması durumunda kendisine ek saldırı ve savunma seçenekleri sağladığını yazdı.
PENTAGON'DA HAREKETLİLİK VAR MI?
ABD’nin Ortadoğu’ya konuşlandırdığı uçak gemisinin yankıları sürerken ABD, İran’ı vurmaya mı hazırlanıyor? Sorularını da beraberinde getirdi. Washington’dan son gelişmeleri aktaran A Haber Muhabiri İrfan Sapmaz, Pentagon’da hareketlilik olup olmadığına ilişkin konuşarak şunları söyledi:
"Pentagon'da bugün çok fazla bir hareketlilik görmedim, işte pizza satışlarında da çok fazla bir yükseliş yok ancak Donald Trump'ın işte bir saat önce yaptığı açıklama var ve diğer açıklamaları yansıtmak istiyorum öncelikle. Bu tansiyonu tabii ki yükseltiyor. Trump, İran'a yönelik gerilimin tırmandığı bir dönemde ABD'nin Orta Doğu'daki askeri varlığını güçlendirdiğini açıkladı. Trump, ABD deniz savaş gemileri, uçak gemisi taarruz grubunun bölgeye sevk edildiğini belirtirken doğrudan bir askeri saldırı kararı alındığını ise duyurmadı. Trump son açıklamalarında ABD'nin İran'a karşı tüm seçenekleri masada tuttuğunu, bölgeye gönderilen deniz silah unsurlarının caydırıcılık amaçlı olduğunu, savaşı istemediğini ancak İran'ın kırmızı çizgileri aşması halinde tereddüt etmeyeceğini vurguladı.
ABD DONANMASINA AİT UÇAK GEMİSİ ORTADOĞU’DA
Trump'ın 'armada' sözü kullanmıştı bugün. Armada ifadesi ise ABD ana akım medyasında özellikle uçak gemisi USS Abraham Lincoln'ın bölgeye ulaşması ile birlikte değerlendirildi, yorumlandı. ABD donanmasına ait uçak gemisi destroyerlerin Orta Doğu'ya girişi Washington'ın askeri seçenekleri fiilen hazır tuttuğunu gösteren en somut adım olarak okunuyor Amerikan ana akım medyasında Tahir. Bu arada tabii Reuters'a göre de Trump yönetimi askeri gücü masada tutarken doğrudan savaşı başlatacak bir adımı şu aşamada istemiyor. Haber ajansı, Beyaz Saray'daki yaklaşımı yüksek caydırıcılık, düşük saldırı istediği şeklinde özetliyor.
AMERİKAN MEDYASI NE DİYOR?
Washington Post ise uçak gemisi konuşlandırmasını Trump'ın İran üzerindeki baskıyı artırmak için kullandığı klasik güç gösterisi olarak nitelendiriyor. Gazeteye göre bu hamle İran'ı hem nükleer program hem de bölgesel faaliyetler konusunda müzakereye zorlamayı amaçlıyor ancak bölgesel savaş riskini de büyütüyor. Associated Press ABD'nin askeri varlığını artırmasının İran yanlısı milisleri harekete geçirdiğini, bunun da kontrolsüz tırmanma riskini artırdığına dikkat çekiyor. Associated Press'e göre Washington bu nedenle sınırlı güç gösterisi ile tam ölçekli çatışma arasındaki çizgide yürüyor.
“WASHİNGTON’DAN ZORLAYICI CAYDIRICILIK POLİTİKASI”
Wall Street Journal ve Beyaz Saray yakınlığıyla bilinen politika çizgisinde öne çıkan yorumsa şu: Trump İran dosyasını iç politikada güçlü lider imajını pekiştirmek, dış politikadaysa İran'ı ilk hatayı yapmaya zorlamak için kullanıyor. Bu nedenle askeri hazırlık gerçek ancak ilk saldırı niyeti yok. Genel değerlendirmeye gelecek olursak, Trump savaşı başlatmak istemiyor ancak İran nükleer programı ve ABD askerlerine yönelik bir saldırı durumunda askeri seçeneği kullanmaya hazır olduğunu açıkça gösteriyor. Bu çerçevede Washington'ın bugünkü politikası zorlayıcı caydırıcılık olarak tanımlanıyor. Savaş ilanı yok fakat savaş ihtimali sürekli canlı tutuluyor Donald Trump ve Beyaz Saray ekibi tarafından diyebiliriz Tahir."