Dışişleri Bakanı Fidan: Tarafları müzakere masasına çağırıyoruz

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile İstanbul'da bir araya geldi. İki bakan ortak basın toplantısında önemli açıklamalarda bulundu.

Görüşmede bölgesel ve ikili konuları etraflıca ele aldığını belirterek "Bölgemizin istikrar ve güvenliği dış politikamızın temel önceliği arasında yer almaktadır. Bölgesel sorunlara bölgesel sahiplenme anlayışıyla çözümler üretmemiz gerektiğini her zaman savunuyoruz." dedi.

"Gerek Orta Doğu'da gerek Balkanlar'da gerekse Güney Kafkasya'daki çalışmalarımızı da tamamıyla bu prensip üzerinden yürütmeye çalışıyoruz." diyen Fidan, bu çerçevede Türkiye'nin komşusu İran'ın huzurunun ve refahının Türkiye ve bölge için büyük önem taşıdığını vurguladı.

İran'da yaşanmakta olan gelişmelerin yakından takip edildiğini söyleyen Fidan, "Protestolarda meydana gelen ölümler nedeniyle derin üzüntü duyduğumuzu ve İran halkına başsağlığı dileklerimizi yinelemek isterim. Hadiselerin büyük ölçüde yatışmış olması memnuniyet vericidir. Sükunetin kalıcı olmasını diliyoruz. İran'ın iç meselelerinin dış müdahale olmaksızın İran halkı tarafından barışçıl şekilde çözülmesini temenni ediyoruz." diye konuştu.

Fidan, diğer taraftan PKK terör örgütünün son gelişmelerden istifade etmeye çalıştığının görüldüğünü vurgulayarak bunun, sadece Türkiye için değil, İran için de tehlikeli olduğunu gösterdiğini kaydetti.

Terör örgütü PKK'ya karşı ortak mücadele sergilenmesi gerektiğini hatırlatan Fidan, İran ile ABD arasındaki nükleer müzakerelerin yapıcı bir zeminde tekrar başlamasının bölgesel gerilimin azaltılmasında hayati önem taşıdığını vurguladı.

Fidan, "Müzakereler aynı zamanda İran'a yönelik yaptırımların kaldırılmasının ve İran'ın uluslararası ekonomik sistemle bütünleşmesinin yolunu açacaktır. Bu adımlar tüm taraflara önemli kazanımlar sağlayacaktır. Gelinen noktada ilişkilerin yeni bir anlaşma zemininde normalleşmesi gerekmektedir. Başta Sayın Cumhurbaşkanımız olmak üzere İran'a yönelik askeri bir müdahaleye karşı olduğumuzu her fırsatta tüm muhataplarımıza aktardık." diye konuştu.

Başkan Recep Tayyip Erdoğan'ın bugün İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile görüştüğünü hatırlatan Fidan, "Buradan tekrar ediyoruz. Sorunların çözümü için askeri seçeneklere başvurulmasına karşıyız. Bunun çok fazla işe yarayacağını sanmıyoruz. Müzakereyi ve diplomasiyi savunuyoruz. Suriye'de, Irak'ta, Afganistan'da, Gazze'de yaşananlar hafızamızda tazeliğini korumakta. Geçmişin yaralarını sarmaya çalışırken, bölgemizde başka bir yaranın açılması hiç kimseye fayda getirmeyecektir." ifadelerini kullandı.

Bölge ülkelerinin huzur, istikrar ve barış istediğine dikkati çeken Fidan, bu bağlamda tarafların müzakere masasına çağrıldığını belirtti.

Fidan, "Müzakere masası kurulduğunda sorunların ayrı ayrı ele alınmasının, çözüme ulaşılmasını kolaylaştıracağını değerlendiriyoruz." dedi.

"İSRAİL BÖLGEDEKİ İSTİKRARSIZLAŞTIRMA POLİTİKALARINA SON VERMELİDİR"

Görüşmede, mevkidaşı Erakçi'ye, Türkiye'nin sorunları barışçıl yollarla çözmeye yönelik her türlü desteği sağlamaya hazır olduğunu yinelediğini aktaran Fidan, şunları kaydetti:

"Öte yandan, İsrail'in ABD'yi, İran'a askeri saldırı yapmaya ikna etmeye çalıştığını da görmekteyiz. İsrail'in bu çabaları bölgemizin kırılgan durumdaki istikrarına büyük zarar verme potansiyeli taşımaktadır. ABD yönetiminin sağduyuyla hareket ederek, buna fırsat vermeyeceğini ümit ediyoruz. İsrail, bölgedeki istikrarsızlaştırma politikalarına son vermelidir."

GAZZE'YE İLİŞKİN SON MESELELER

Fidan, görüşmede, Gazze'ye ilişkin son meselelerin de ele alındığını belirterek "Bugün önümüzdeki acil mesele Gazze'deki kardeşlerimizin acılarının dindirilmesini ve geleceğe umutla bakmalarını sağlamaktır. Gazze Barış Planı'nın ikinci aşamasına geçilmiştir. Gazze'de ateşkesin sağlanmasına ülkemiz ciddi katkı sağlamıştır. Bundan sonraki süreçte de aktif şekilde yer almaya devam edeceğiz." diye konuştu.

Türkiye'nin Barış Kurulu mekanizmalarında yer aldığını hatırlatan Fidan, şunları kaydetti:

"Ben de Gazze'nin Yönetimi Ulusal Komitesini ve yüksek temsilcinin çalışmalarına destek vermek üzere Gazze Yürütme Kurulu'nun çalışmalarına katılacağım. Gazze'deki temel hedeflerimiz bellidir. Gazze, Gazzeliler tarafından yönetilmelidir. Gazze'nin sınırları değiştirilmemelidir. Gazze'de yeniden imar, Gazze halkının ihtiyaçları ve geleceği esas alınarak Gazzeliler için gerçekleştirilmelidir. Türkiye olarak bu esaslar temelinde sorumluluk almakta ve inisiyatif üstlenmekteyiz."

Gündem maddelerinin arasında Suriye'nin de olduğuna dikkati çeken Fidan, Türkiye'nin Suriye'nin birliğini, toprak bütünlüğünü hedef alan her türlü çabanın karşısında kararlılıkla durmayı sürdürdüğünü belirtti.

Fidan, 24 Ocak'ta uzatılmış bir çatışmasızlık süreci yaşandığını hatırlatarak, "Bugün de entegrasyon konusunda bir mutabakata varıldığını duyduk. Gece itibariyle bize mesajlar gelmişti. Bu mutabakatı tabi ki yakından inceliyoruz. Gerçek bir entegrasyon Suriye'nin yararınadır. Bunun şartlarını zaten taraflar biliyor." dedi.

Cezaevlerindeki tutukluların güvenli şekilde Irak'a transferinin tamamlanmasının büyük önem taşıdığını belirten Fidan, İran ile Türkiye'nin ortak komşusu Irak'ta parlamento seçimleri sonrasında yeni hükümetin kurulmasına yönelik sürecin yakından takip edildiğini söyledi.

Fidan, "Görüşmemizde, Irak'taki güvenlik ve istikrar ortamının idamesinin hem ülkelerimiz hem bölgemiz için taşıdığı önemin altını da çizdik. Yeni kurulacak Irak hükümetiyle bu doğrultuda yakın çalışma arzusu ve iradesine sahibiz." ifadesini kullanarak, Türkiye ve İran'ın bulundukları coğrafyanın iki önemli aktörü olduğunu vurguladı.

Bu çerçevede temasların devamlılığının sadece ikili ilişkiler bakımından değil, bölgesel güvenlik ve refah içinde yararlı olduğuna yürekten inandığını söyleyen Fidan, Erakçi'ye ziyareti kapsamında yaptığı katkılardan dolayı teşekkür etti.

"DİYALOG VE ÇÖZÜM YOLUYLA HAREKET EDİLMESİNİN TEK DOĞRU YOL OLDUĞUNU DÜŞÜNÜYORUZ"

ABD ile görüşmelerinde İran-ABD arasındaki gerilimi düşürmeye yönelik somut bir mesaj alıp almadıklarının sorulması üzerine Fidan, Başkan Recep Tayyip Erdoğan'ın dış politikayla ilgili ortaya koyduğu ilkeleri tutarlı şekilde ve azimle uygulamaya devam ettiklerini vurguladı.

Fidan, bu ilkelerin, bölgesel çatışmaların sönümlenmesi ve mümkünse yeni savaşların çıkmaması olduğunu belirterek, bunun, Gazze'de, Suriye'de, Ukrayna savaşında, Güney Kafkasya'da ve bölgedeki bütün çatışmalarda ortaya koydukları bir hareket tarzı olduğunu dile getirdi.

Çatışmaların devam etmesi durumunda bunun teröre, kitlesel göçlere, yoksulluğa ve ne zaman biteceği belli olmayan yoğun bir istikrarsızlık dönemine zemin hazırladığını vurgulayan Fidan, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Yine aynı mantıkla biz komşumuz, kardeşimiz olan İran'a yönelik böyle bir saldırıyı geçtiğimiz haziran ayında da tabi kabullenmedik. Bundan sonra olacak olan bir saldırıyı da bizim bu prensipler ışığında tabi ki benimsememiz mümkün değil. Diyalog yoluyla, çözüm yoluyla hareket edilmesinin tek doğru yol olduğunu düşünüyoruz."

Fidan, mevkidaşı Erakçi ile bu konuda çok yoğun görüş alışverişinde bulunduklarını belirterek, "İran'ın hangi şartlar altında nasıl müzakere edebileceği, hangi noktalara ne kadar gidebileceği konusunda üç aşağı beş yukarı bir fikrimiz var. Yıllardır da takip ettiğimiz bir konu." ifadelerine yer verdi.

Başkan Erdoğan'ın İran ile ABD arasındaki temel anlaşmazlık sorunu olan özellikle nükleer dosya ve diğer birkaç konunun çözümü için yoğun mesai harcadığını dile getiren Fidan, şunları vurguladı:

"Dün (ABD Başkanı Donald Trump'ın Özel Temsilcisi) Steve Witkoff ile çok uzun bir görüşmem oldu. (Abbas Erakçi) Kardeşimle görüşmeden önce bölgedeki bazı arkadaşlarımızla görüşmelerim oldu. Bugün belli görüşleri paylaştık. Bundan sonra da Amerikalılarla görüşeceğiz. Çünkü biliyorsunuz yani fikir oluşturmanın doğasında olan bir süreç. Tartıştıkça, yeni perspektifleri içine aldıkça konu evriliyor. Evrildikçe yeni farkındalıklar, yeni idrakler ortaya çıkıyor. Bu size yeni somut adım atma imkanı sağlıyor."

Bakan Fidan, bugün de mevkidaşı Erakçi ile bir takım yeni perspektifler üzerinde konuştuklarını belirterek, şunları aktardı:

"Tabii ki kendisi bir sistemi, bir devleti temsil etmekte tabi olduğu sınırlamalar ve talimatlar var. Onun ışığında kendisi görevini layıkıyla yerine getirmeye çalışıyor. Amerikan tarafında da aynı türden bir sistem var. Bütün bu sistemleri de göz önüne alarak bir ara yol inşallah buluruz."

Bakan Fidan, bölgenin ne ani ve yıkıcı bir savaşın sonuçlarına katlanabileceğini ne de İran'ın uzun süreli bir izolasyona itilmesinin Tahran'ı bölge tarafından benimsenmeyen politikalara yöneltmesinin doğru olduğunu söyledi.

Fidan, "Çözümsüzlük de savaş da çözüm değil. Olması gereken çözüm ve barış yoluyla buna var gücümüze çalışıyoruz. Bölge ülkeleri de bu konuya destek veriyorlar. İnşallah bu konuda biraz mesafe kat ederiz diye düşünüyorum." ifadelerini kullandı.

"ARTIK DÖNEM İŞBİRLİĞİ DÖNEMİ"

Fidan, bölgesel yayılmacılık konusunda Türkiye'nin görüşüne işaret ederek, "Biz kendi bölgemizde herkesin birbirinin sınırına saygı duyduğu, birbirinin hakkına, hukukuna, emniyetine, ulusal güvenliğine saygı duyduğu bir kalıcı sistemin hayata geçmesini istiyoruz." dedi.

Ulus devletler çağında yaşandığına dikkati çeken Fidan, "Dünyanın başka yerinde tesis edilmiş olan bu sistemin bölgemizde olmasını istemiyoruz. Biz ne Türk yayılmacılığı, ne Arap yayılmacılığı, ne Fars yayılmacılığını istemediğimiz gibi tabi ki İsrail yayılmacılığını da görmek istemiyoruz." değerlendirmesinde bulundu.

Fidan, İsrail'in bölgedeki saldırılarına değinerek, "İsrail'in bölgede özellikle Filistin konusunda Lübnan'a, İran'a yaptığı saldırı, Suriye'deki işgalleri, Katar'a yaptığı saldırı, bölgedeki yayılmacı emellerinin açık işaretleri, delilleri. Bunları artık bir an önce sonlandırıp bölgede diğer ülkelerin, Filistin Devleti dahil, sınırlarına saygı duyduğu bir zemine çekilmesi lazım." diye konuştu.

Bölgedeki ülkelerin "güçsüz, çaresiz" olmadığını söyleyen Fidan, sözlerini şöyle tamamladı:

"Her ülkenin kendi çapında gücü, mücadele zemini ve azmi var. Ülkeler bir araya geliyor. Artık dönem işbirliği dönemi. İsrail'in bölgesel yayılmacılık politikalarından vazgeçip, bölgede artık bölge ülkeleriyle uyum içerisinde olan, Filistin Devletini tanıyan bir durumda olması hem kendisi için iyidir hem de bölgenin huzuru için iyidir."