Bangladeş’in görevden alınmış Başbakanı Hasina idam cezasına çarptırıldı

Bangladeş'te bir mahkeme, görevden alınmış Başbakan Sheikh Hasina'yı, geçen yıl öğrenciler tarafından başlatılan bir protesto gösterisine yönelik ölümcül müdahale talimatı verdiği gerekçesiyle aylar süren yargılamanın ardından Pazartesi günü idam cezasına çarptırdı.

Bangladeş eski başbakanı Sheikh Hasina (REUTERS)

Bu karar, Bangladeş'teki eski bir lidere karşı son on yıllardaki en dramatik hukuki adım olarak değerlendiriliyor ve Şubat başında yapılması beklenen parlamento seçimlerinden aylar önce geldi.

PARTİ YASAKLI, ÜLKEDE GERİLİM YÜKSELİYOR

Hasina'nın partisi Awami League, seçimlere katılması yasaklanmış durumda. Pazartesi açıklanan kararın, seçim öncesinde yeni huzursuzluklara yol açabileceği endişesi bulunuyor.

Ulusal savaş suçları mahkemesi Uluslararası Suçlar Mahkemesi, başkent Dhaka'da sıkı güvenlik önlemleri altında ve Hasina'nın yokluğunda kararını açıkladı; Hasina Ağustos 2024'te Hindistan'a kaçmıştı.

HASİNA'DAN MAHKEME KARARINA SERT TEPKİ

Bangladeş'in görevden alınmış Başbakanı Sheikh Hasina, aleyhine verilen mahkeme kararlarını "demokratik yetkisi olmayan seçilmemiş bir hükümet tarafından kurulan ve yönetilen hileli bir mahkeme tarafından verildi" sözleriyle eleştirdi.

Hasina, kararları "taraflı ve siyasi motivasyonlu" olarak nitelendirirken, mahkemede "kendimi savunmak için adil bir fırsat verilmediğini" söyledi.

Eski başbakan, ayrıca "Kanıtların adil şekilde tartılabileceği, düzgün bir mahkemede bana yöneltilen suçlarla yüzleşmekten korkmuyorum" ifadelerini kullandı.

İDAM VE MÜEBBET CEZASI

Mahkeme, insanlığa karşı suçlar kapsamında Hasina'ya müebbet hapis cezası verirken, gösteriler sırasında ölümlere neden olduğu gerekçesiyle idam cezası verdi.

İdam cezasının açıklanmasının ardından mahkeme salonunda alkış ve sevinç sesleri yükseldi.

Bangladeş, EPA

Karara karşı Yüksek Mahkeme'ye itiraz hakkı bulunuyor.

Ancak Hasina'nın oğlu ve danışmanı Sajeeb Wazed, Reuters'a yaptığı açıklamada, Awami League'in katılımıyla demokratik olarak seçilmiş bir hükümet göreve gelmediği sürece itirazda bulunmayacaklarını söyledi.

1971'DEN BU YANA EN KANLI GÖSTERİLER

Dava sürecinde savcılar, Hasina'nın temmuz-ağustos 2024'teki öğrenci protestolarını bastırmak için doğrudan ölümcül güç kullanma talimatı verdiğine dair deliller sundu.

Birleşmiş Milletler raporuna göre, 15 Temmuz – 5 Ağustos 2024 tarihleri arasında yaklaşık 1.400 kişi hayatını kaybetmiş, binlerce kişi yaralanmıştı; çoğu güvenlik güçlerinin ateşi sonucu olmuştu. Bu, Bangladeş'in 1971 bağımsızlık savaşından bu yana yaşadığı en şiddetli olay olarak kayıtlara geçti.

Bangladeş, EPA

SAVUNMA VE ELEŞTİRİLER

Hasina, devlet tarafından atanan avukatı aracılığıyla suçlamaların asılsız olduğunu belirterek beraat talep etti.

Karar öncesi Hasina, mahkemenin adilliğini sorgulayıp, "suçlu bulunmam önceden kesinleşmişti" açıklamasında bulundu.

Hasina, 78 yaşında ve Ağustos 2024'ten bu yana Hindistan'da bulunuyor. Mahkemenin siyasi motivasyonlu bir gösteri olduğunu iddia ediyor ve kararın hükümetin politik muhalifleri tarafından yönlendirildiğini savunuyor.

Bangladeş, EPA

ÜLKEDE SIKI GÜVENLİK ÖNLEMLERİ

Karar öncesinde Bangladeş genelinde 30 civarında basit bomba patlaması ve 26 araç kundaklaması yaşandı; can kaybı olmadı.

Pazartesi günü Dhaka ve diğer büyük şehirlerde güvenlik önlemleri artırıldı; kritik hükümet binaları ve mahkeme çevresine paramiliter güçler konuşlandırıldı.

SEÇİMLER ÖNCESİ GERİLİM SÜRÜYOR

Awami League'in destekçileri arasında öfkenin arttığını belirten Hasina, milyonlarca partiliye Şubat seçimlerini boykot çağrısı yaptı.

Ülke, geçici bir yönetim altında Nobel Barış Ödülü sahibi Muhammad Yunus tarafından yönetiliyor; ülkede barış büyük ölçüde sağlansa da siyasi istikrar henüz tam olarak geri dönmedi.