Türkiye'den "Dijital Dünyada Çocuk Hakları" için adım! Başkan Erdoğan duyurmuştu dünyada ilk olacak

Başkan Recep Tayyip Erdoğan, önceki gün Kabine toplantısının ardından yaptığı açıklamada sosyal medya ve dijital içeriklerin çocukların ve gençlerin ruhsal sağlığını olumsuz yönde etkilediğini bir kez daha vurguladı. Erdoğan bu konuda bir sözleşme imzaladıklarına dikkat çekerek "Bugün ülkemizdeki çocuklarla birlikte tüm dünya çocukları için çok anlamlı ve kıymetli bir adım attık.

İmzaladığımız Dijital Dünyada Çocuk Hakları Sözleşmesi ile bu alanda küresel bir farkındalık oluşturmak istiyoruz. Beş farklı dilde hazırlanan sözleşmeyi, anne babalar başta olmak üzere tüm vatandaşlarımın dikkatle okumasını istirham ediyorum." dedi.

O sözleşme, Enstitü Sosyal tarafından hazırlandı ve 5 dilde yayımlandı. Sözleşme çocukların dijital ortamdaki haklarını tanımlayan ve bu hakların korunması için sorumluluk üstlenecek kişi ve kurumları gösteren bir belge niteliği taşıyor. Belge dünyada bir ilk olma niteliği taşıyor.

ORTAK SORUMLULUK
Sözleşme kişisel verilerin korunması, dijital şiddetin önlenmesi, çevrimiçi öğrenme hakkı ve ekran süresi gibi önemli başlıklara yer veriyor. Ailelerden öğretmenlere, devlet kurumlarından teknoloji şirketlerine kadar herkesin bu alanda sorumluluğu olduğu vurgulanıyor. Amaç, çocukların dijital ortamlarda daha güvenli, adil ve destekleyici koşullarda büyümesini sağlamak.

Bugüne dek yaklaşık 10 bin kişi tarafından imzalanan sözleşmeye, devletin üst düzey temsilcilerinden de destek geldi. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş,Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin ve Adalet Bakanı Yılmaz Tunç sözleşmeyi imzalayanlar arasında yer aldı.

OKULLARDA TANITILACAK
Sözleşmenin 2025-2026 eğitim öğretim yılı itibarıyla tüm Türkiye'de tanıtılması için harekete geçildi. Milli Eğitim Bakanlığı koordinasyonunda, sözleşme içeriğinin öğretmenlere, öğrencilere ve velilere tanıtılması ve eğitim ortamlarında ilgili materyallerin yaygınlaştırılması yönünde çalışmalar yürütülüyor. Böylece sözleşmenin, yeni dönemin öncelikli gündemlerinden biri olması ve çocukların dijital dünyadaki haklarına dair toplumsal bilinç oluşturması hedefleniyor.

13 MADDEDEN OLUŞUYOR
Başkan Erdoğan'ın "Anne-babaların mutlaka okumasını istirham ediyorum" dediği sözleşme 13 maddeden oluşuyor. İşte sözleşmede en dikkat çeken maddelerden bazıları:

- Dijital dünya konusunda çocukları eğitmeyen ve bilgilendirmeyen, onları sınırsız ve kontrolsüz şekilde ekrana maruz bırakan ve gerekli önlemleri almayan her paydaş çocukları ihmal etmiş olur.
- Çocukların erişimine açık her türlü dijital hizmet, çocuğun gelişimini gözetmekle yükümlüdür.
- Çocukların yer aldığı içeriklerde şiddet, nefret söylemi, zorbalık, müstehcenlik, bahis, kumar gibi çocuğun fiziksel, zihinsel ve duygusal bütünlüğüne zarar verecek unsurlara yer verilemez.

- Dijital hizmet sağlayıcıları, çocuklara yönelik algoritmaların ve içeriklerin güvenli, yaşa uygun ve ayrımcılıktan uzak olmasını sağlamakla mükelleftir.
- Çocuklar dijital dünyada güvende kalmak için yaşlarına uygun, erişilebilir ve nitelikli bir dijital okuryazarlık eğitimi alma hakkına sahiptir. Devlet, eğitim hakkının dijital tamamlayıcısı olan bu alanı kamu hizmeti niteliğinde değerlendirir.

- Devletler çocuk güvenliğini, mahremiyetini ve refahını ön planda tutan dijital platformların geliştirilmesi ve düzenlenmesini desteklemelidir.
- Çocuklar, sanal ve artırılmış gerçeklik ortamlarında güvende olma hakkına sahiptir. Devlet, bu ortamdaki istismar, kimlik ihlali ve mahremiyet risklerine karşı gerekli önlemleri alır.

- Her çocuk, bu sözleşmede bahsi geçen hak ihlallerine karşı uluslararası korunma hakkına sahiptir. Devletler; dijital suçlar, çevrim içi istismar, veri kaçakçılığı ve yasa dışı içeriklerle mücadele amacıyla uluslararası iş birliğini teşvik etmeli ve karşılıklı hukuki yardım mekanizmaları oluşturmalıdır.