AF yasası gelecek mi? Bakan Tunç son dakika açıkladı: "Covid Düzenlemesi Af Değil"

Türkiye'de uzun süredir tartışılan genel af ve kısmi af beklentileri yeniden gündem oldu. Mahkum ve yakınlarının 100. yıl affı ihtimaliyle yakından takip ettiği 10. Yargı Paketi, kamuoyunda merak uyandırıyor. Adalet Bakanlığı'nın yürüttüğü çalışmalar, ceza ve infaz sisteminde kapsamlı değişiklikler getirmeyi hedeflerken, özellikle denetimli serbestlik ve koşullu salıverme uygulamalarında yapılacak düzenlemeler büyük önem taşıyor. Peki 10. yargı paketinde hangi maddeler öne çıkıyor, kimler yararlanabilecek? İşte af yasası ile ilgili merak edilenler…

"Covid Düzenlemesi Af Değil"

Son günlerde gündeme gelen Covid izni düzenlemeleri, kamuoyunda af beklentisi yaratmış durumda. Adalet Bakanı Tunç, bu beklentilere cevap verdi ve Covid izinleriyle ilgili yeni bir çalışma olabileceğini ama af olmadığını vurguladı. Açıklamasında şu ifadelere yer verdi:

"Oradaki husus tamamen Covid izni süreciyle ilgili. 2020'de Covid izninden yararlanıp açık cezaevinde bulunanlar denetimli serbestlikten faydalanarak tahliye edilmişti. Covid devam ettiği müddetçe bu süre 31 Temmuz 2023'e kadar uzatıldı. O tarihten sonra bu kişilerden koşullu salıverilmesine 5 yıl kalanların Covid izni kapsamında hayatına devam etmesine, koşullu salıverilmesine 5 yıldan fazla olanların ise cezaevine dönmesine yönelik bir düzenleme yapıldı. Bu düzenlemeden yaklaşık 100 bine yakın kişi faydalanmış oldu. Kapalı cezaevinde bulunanlar da 3 yıl erken açık cezaevine geçmiş oldular. Bu düzenlemeden 31 Temmuz 2023 tarihi itibariyle cezası kesinleşen ve cezaevinde bulunanlar yararlandı. 31 Temmuz 2023'te cezaevinde değil ama daha önce suç işlemiş ancak cezasının infazı henüz kesinleşmemiş ve hapse girmemiş olanların, yargılamadaki gecikmeden dolayı bu düzenlemeden yararlanamaması gibi bir durum ortaya çıktı. Bu yönde müracaatlar, talepler oldu. Bu talepler doğrultusunda bir düzenleme olabilir. Buradan bir af geliyor değerlendirmesi yapmak doğru değil, gündemde af söz konusu değil."

Mükerrir Suçlulara Yeni Düzenleme Gelebilir

Cezaevlerinde mükerrir durumda bulunan hükümlüler için yeni bir düzenleme ihtimali tartışılıyor. Mevcut infaz mevzuatına göre, terör, cinsel suçlar ve uyuşturucu suçları haricinde ilk kez suç işleyenler, cezasının yarısını yatarken, ikinci kez suç işleyenler 2/3'ünü, üçüncü kez suç işleyenler ise cezasının tamamını cezaevinde geçiriyor. Bu duruma yönelik ıslah sürecini kolaylaştıracak ve cezaların 3/4 oranında infaz edilmesini sağlayacak bir düzenleme ihtimali, mahkûmlar ve yakınları tarafından yoğun şekilde talep ediliyor. Bu taleplere karşı Bakan Tunç "Bu konuda bir düzenleme yapılması hususu tabi ki milletvekillerimizin, yüce meclisimizin takdiridir."ifadelerine yer verdi.

'Af Söz Konusu Değil'

Bakan Tunç, genel af iddialarına ilişkin, "Af söz konusu değil. Kamuoyunda tartışılan ve basına yansıyan 31 Temmuz 2023 tarihi itibarı ile cezaevinde bulunan ve denetimli serbestliğine 5 yıl kalanlarla ilgili Covid-19 izni çıkmıştı. Şu anda konuşulan konu da 31 Temmuz 2023 tarihi itibarı ile cezaevinde bulunmayan; ancak suç tarihi itibari ile daha önce suç işlediği halde bu yasadan yararlanamayanlarla ilgili bir talep var. Bu kişilerin bu yasadan yararlanamayanlar için talep var. Bu talebin değerlendirilmesi Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne ait. Af söz konusu değildir"dedi.

Kısmi Af Gelecek mi? Kimler Yararlanabilecek?

2025 yılında kamuoyunun en çok merak ettiği konuların başında, "genel af" ve "kısmi af" geliyor. 10. yargı paketi içeriği yakından takip ediliyor.

Kamu düzenini korumaya yönelik yeni önlemler içeren kapsamlı bir çalışmanın sürdüğünü belirten Bakan Tunç, Meclis gündeminde bulunan ceza adalet sistemi reformları hakkında değerlendirmelerde bulundu. "Özellikle 2 yılın altındaki suçlarla ilgili cezasızlık algısını gidermek, denetimli serbestlik uygulamalarını düzenlemek ve toplumun beklentilerine yanıt vermek amacıyla birtakım değişiklikler yapacağız" dedi.

Tunç, "genel af" iddialarını reddederek, özellikle COVID-19 döneminde açık cezaevlerinde bulunan mahkumlara tanınan denetimli serbestlik sisteminin genişletilebileceğini vurguladı.

31 Temmuz 2023 itibarıyla cezası kesinleşmiş kişiler için getirilen düzenlemeden, aynı dönemde suç işleyen ancak cezası kesinleşmeyenlerin yararlanamadığı belirtti.

Kadına yönelik şiddetin cezasız kalmaması için hukuk sistemini güçlendirdiklerini kaydeden Tunç, hem mağdur odaklı adalet anlayışını hem de kadına yönelik şiddet faillerinin hak ettiği cezayı alması için atılan adımları kararlılıkla sürdüreceklerini belirtti.

Haksız Tahrik Uygulamasında Değişiklik

Adalet Bakanlığı, haksız tahrik uygulamasına ilişkin mevcut alt ve üst sınırları yeniden düzenlemeyi planlıyor. Bakan Tunç, kamuoyunda son zamanlarda yargı kararları üzerinden, haksız tahrikle ilgili verilen kararlar üzerinden bazı tartışmalar ve yakınmalar da söz konusu olduğunu belirtti. "Müebbet hapis cezasını gerektiren bir suçu, haksız tahrik altında işleyene verilecek cezanın alt sınırı şu anda 12 yıl. Bunun 16 yıl olmasını, üst sınır şu anda 18, o 18'in 22 yıl olmasını milletvekillerimizin takdirlerine arz edeceğiz." şeklinde değerlendirmelerde bulundu.

10. Yargı Paketi İçeriği Nedir?

Adalet Bakanlığı'nın üzerinde çalıştığı 10. Yargı Paketi, 14 farklı kanunda değişikliği içeren yaklaşık 55 maddeden oluşuyor. Bu düzenlemelerle, hem ceza adalet sistemindeki mevcut sorunların giderilmesi hem de kamuoyunda oluşan cezasızlık algısının önlenmesi hedefleniyor.

◽ Pakette, denetimli serbestlik sürelerinin yeniden ele alınması ve en az 1/5 oranında fiili cezaevi süresi uygulanması öngörülüyor. Yeni modele göre, 1 yıl ceza alan bir hükümlü 2,5 ay; 6 ay ceza alan 1 ay; 3 ay ceza alan 18 gün cezaevinde kalacak.

◽ Adalet Bakanı Tunç, özellikle iki yılın altındaki suçlar için oluşan cezasızlık algısını ortadan kaldıracak önemli adımların atılacağını vurguladı. Pakette denetimli serbestlik ve koşullu salıverme uygulamalarına yönelik eleştirilerin giderilmesi de hedefleniyor.

◽ Bu doğrultuda hazırlanan düzenlemeler, denetimli serbestlikten kaynaklanan sorunları çözmeye ve ceza mahkemesi kanununda çeşitli iyileştirmeler yapmaya odaklanacak. Buna ek olarak, toplum huzurunu tehdit eden suçlarla daha etkili şekilde mücadele edebilmek için de çeşitli yeni tedbirlerin devreye sokulması amaçlanıyor.

Adalet Bakanı tarafından 10. Yargı Paketi ile ilgili yapılan açıklamada şu ifadeler kaydedildi: "10. Yargı Paketi ile ilgili hazırlıklarımız var. Hem 10. Yargı Paketi'nde hem de Yargı Reformu Strateji Belgesi'nde ortaya konulacak özellikle ceza adaletiyle ilgili kısmı Sayın Cumhurbaşkanı'mızın da konuşmalarında ifade ettiği 'toplumun huzur ve sükununu bozmaya yönelik' suçlardaki, o suçlarla mücadeleyi daha etkin hale getirebilmek için önemli düzenlemeler olacak. Bunu önümüzdeki süreçte hep beraber göreceğiz."

10. Yargı Paketi'nin yasalaşma süreci, TBMM'de yapılacak görüşmeler sonrasında netleşecek.