Eski Türkiye'den ve İstanbul'dan nostaljik fotoğraflar

TANIMAK İMKANSIZ Büyüklerimizden hep duyarız başta İstanbul olmak üzere, Türkiye'nin ne kadar çok değiştiğini. Tarihin tozlu sayfalarından çıkan bu fotoğraflar bu sözlerin ne kadar haklı olduğunu gösterir nitelikte. Türkiye'nin dört bir yanında dolaşsanız bile bu yerleri tanımak oldukça imkansız. Bunun en iyi örneği ise İstanbuş İşte eski Türkiye ve İstanbul fotoğrafları. Rumeli Hisarı. İstanbul'da taksi şoförleri. 80 sene önce Beyoğlu Taksim Meydanı, 1968 Kozyatağı Taksim, 1930'lar Kadıköy, 1990 60 sene önce Maslak plazaların olduğu yerde, çilek tarlaları varmış. 1886 Galata Köprüsü üzerinde bir an (>1929) İstiklal Caddesi (1970'li yıllar. Galatasaray) Beyazıt Camii ve Beyazıt Meydanı'ndaki havuz (1956) Aynı açıdan 118 yıl arayla Galatasaray Meydanı'na bakış. Günümüzde Yeni Çarşı Caddesi'nin olduğu yerde Galatasaray Karakolu bulunuyordu. Bakırköy. 1929-33 ve 2018. Bebek (1950'li yıllar) Aya İrini (1930'lu yıllar) Sinan Paşa Camii (1930'lu yıllar) Mısır Çarşısı (1950'ler) Sirkeci, 1956 Sarıyer (1900'ler) 1954 yılı kışında Tuna Nehri'nden sürüklenerek Boğaziçi'ni kaplayan buz kütleleri üzerinde nargile keyfi yapan İstanbul sakini... Kadıköy - Kurbağalıdere 1931 Tramvay Biletçisi Elektrikler kesildiği için hareket edemeyen tramvayın biletçisi, elektriklerin gelmesini beklerken. 1960 Balıkesir İmam-Hatip OkuluBalıkesir İmam-Hatip okulundaki öğretmenler. 1969 Metin OktayTaçsız Kral Metin Oktay, 1968-1969 sezonunun gol kralı olmuş ve krallık tacını takmıştır. Galatasaray o sezonu şampiyon olarak tamamlamıştır. Eskişehirspor ikinci, Beşiktaş üçüncü, Fenerbahçe ise dördüncü olmuştur. 1970'ler Süleyman Demirel 1980'ler 12 Eylül Darbesi sonrası12 yaşında Ahmet isimli bir çocuk. 1979 Kenan Evren ve Bülent Ecevit Darbeden kısa bir süre önce Genelkurmay Başkanı Kenan Evren ve Başbakan Bülent Ecevit. 29 Ekim 1980 Üçlü Zirve 29 Ekim kutlamaları. Başbakan Süleyman Demirel, CHP Genel Başkanı Bülent Ecevit ve Genelkurmay Başkanı Kenan Evren bir aradalar. 1922 - Yıldız Hamidiye CamiiAbdülhamit'in bir zamanlar cuma namazlarını kıldığı hatta kendisine suikast düzenlenen camii. Abdülhamit döneminden sonra çekilen bu fotoğraf bir ''Cuma Selamlığı'' törenini gösteriyor. 1922 / Şekerkamışı tarlasıCoğrafi sınırları Alanya burnundan başlayıp Suriye'ye kadar uzanan antik bölgedeki bir şekerkamışı tarlasında çalışan işçiler.. 1923 - Kasap dükkanıBu fotoğraf arşive kaydedilirken kenarına sadece ''İstanbul'da bir kasap dükkânı'' yazısı iliştirilmiş. Sol taraftan kadraja giren medrese öğrencisi, arkada çengellere asılmış etler ve poz veren kasap. 1924 / İzmir'de deve kervanı Sırtlarında yüklerle Anadolu'dan yola çıkıp İzmir'in limanlarına yüklerini boşaltmak için ilerleyen develer. 1928 / TornacıTornayı çevirmek için sol ayağını kullanan, elinde kemanesini tutan bu adam etrafındaki oyma aletleri ve önündeki tanelerden anlaşılıyor ki bir tesbih imalatçısı. Fotoğrafın nerede ve ne zaman çekildiğine dair bir bilgi bulunmazken, 1928'de National arşivine girdiğini öğreniyoruz. 1928 ''Kemal Paşa'nın Türkiye'sinden görüntüler'' diyor resmin altında Daktiloyla düşülmüş bir başka not olarak: ''Başkent olması Ankara'yı çok canlı bir şehre dönüştürdü'.' cümlesi yer alıyor. Üç katlı ahşap binanın vihannüması üzerindeki leylek yuvası da gözden kaçmaması gereken bir nokta. 1928 / İtalya'dan Atina'ya oradan Büyükdere'ye Deniz uçağı Brindisi'yle sabah 07:00'de hareket edip, Atina'da bir mola veren ve ardından (fotoğrafçının notuna göre) saat 16:45'te istanbul'a ulaşan yolcular. Yolcular görülen kalas parçasının üzerinden geçecek, ahşaptan yapılma basamaklardan inecek ve Büyükdere'nin o yıllardaki kıyılarına varacaklar. 1928 / Sepetlerindeki elmaları yolculara satmaya çalışan kadınlarFotoğrafçı Haydarpaşa'dan trene atlayıp Sapanca'da inip bu fotoğrafı çektikten sonra uzun uzun kendi ülkesindeki trenleri anlatmaya başlamış:' 'Bizim trenimiz Kassel'den Henschel&Shon yapımı bir Alman lokomotifi, bir yük vagonu, iki adet üçüncü sınıf vagonu, bir yemek vagonu ve bir de yataklı vagondan oluşuyordu.'' 1929 / Beykoz açıkları Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı Kazım Özalp Paşa imparatorluk dönemi tenezzüh kıyılarının modernleştirilmesiyle inşa edilen bir tekneyle kıyı yarışlarını izlemeye geliyor. 1929 / Peri düğünü Üçhisarlı damat elindeki düğün bayrağı ve gelin alayı eşliğinde gelinin köyü Kapadokya'dan geçiyorlar. 1937 / Yürümeyi seven TürklerFotoğrafçı Edwards S. Murray bu anı ölümsüzleştirdikten sonra, 'Türkiye'de yemenicilik işiyle uğraşan insan çok' cümlesini de not düşmüş. Ona göre Türkler aynı zamanda çok iyi yürüyüşçüler. Şehir insanı, köylüler herkes yürümeyi seviyor. 1938 / Antakya'nın DükkanlarıÇarşı - pazar gezen fotoğrafçı bu fotoğrafa 'Antakya'nın dükkânları' notunu düşmüş. 1951 / Zonguldak Şehrin tam ortasından geçen ve taş kömürü taşıyan tren yolları. Fotoğrafçı, kart baskının arkasına fotoğrafın kullanılmaması halinde Washington'da verdiği adrese geri gönderilmesini rica ettiği bir not düşmüş. 1956 / Gençlik bayramı O zamanlardaki adıyla Mithat Paşa Stadı'ndaki kalabalık Gençlik ve Spor Bayramı kutlamalarını izliyor. Bursa'da Türk Esnafı Yüksek Kaldırım - 1880 Türk Ev Hanımı - 1870 Ayasofya - 1854 Galata Kulesi - 1880 Üsküdar'a Bakış - 1890 Haremdeki Kadınlar - 1864 Sirkeci - 1870 Galata Kulesi'nden Bakış - 1890 52- Ortaköy Cami - 1860 Türk Seyyar Satıcı - 1880 III. Ahmed Çeşmesi - 1870 İstanbul - 1854 Edirnekapı 1800'ler Türk hoca - 1880 Sultanahmet - 1880 Eski TRT kameramanlarından gazeteci Yüksel Hançerli, 68 kuşağının albümünü yayımladı. 1968-1972 dönemini kapsayan İstanbul 1968 adlı albümde, Deniz Gezmiş, İbrahim Kaypakkaya ve Cihan Alptekin'in hiç bilinmeyen fotoğrafları yer alıyor.Deniz Gezmiş üniversite bahçesinde sonradan ünlü bir avukat olan, siyasete soyunan en yakın arkadaşlarından Bozkurt Nuhoğlu ile bir bankta sohbet ederken. Boğaziçi Köprüsü'nün temeli 20 Şubat 1970'te atıldı. İki ay sonra gazeteciler gittiğinde Karslı işçi Beyaz Name tek başına çalışıyordu. Konut hakkı için çoluk çocuk yürüyen insanlar; 'Gecekonduda biz, Teşvikiye'de siz', 'Kuşların bile yuvası var' pankartlarıyla... Ve arşivlerden çıkan diğer fotoğraflar... İşte 'bilmediğimiz Türkiye' 1970'ler Masa tenisi Bülent Ecevit ve Deniz Baykal, masa tenisi oynarken. 1919 Sultanahmet Mitingi 15 Mayıs 1919'da İzmir'in işgal edilmesi üzerine İstanbul'da Türk Ocağı ve Karakol Cemiyeti'nin öncülük ettiği 1 milyon kişilik Sultanahmet Mitingi. 1840 sonrası Osmanlı'da Tıbbiye Öğrencileri 1930'lar Atatürk ve İnönü Gülhane Parkı'nda Yaklaşık 100 yıl önce Kars 1870 Osmanlı'da bir harem ağası Alaçatı, 1990'lar. 1966 Eskişehirspor 1974 Beşiktaş Soyunma Odası 1957-1958 Zeki Müren 1908 Osmanlı'da 3. Sınıf Tren Vagonu Yaklaşık 100 yıl öncesi Başkentimiz Ankara 1890 - İstanbul'da Ayakkabı Tamircileri 1918 - İstanbul'da Ekmek Dağıtan Bir Hayırsever. Dünya Savaşı'nın bittiği yıl, halk perişan halde... 1895 - Pera'da Minik Bir Öğrenci Bugün yaşıyorsa en az 125 yaşındadır. 1910 yılından bir kare. İstanbul'un Beyoğlu ilçesi 16. yüzyılın sonuna kadar genelde bağlık bahçelik bir alandı. Fakat 17. yüzyıldan itibaren Fransa ve Venedik elçiliklerinin açılması ilçeyi canlandırmıştır. 19. yüzyılda ise Beyoğlu bir ticaret merkezi haline gelmiştir. 1940 - Gezi Parkı'nın merdivenlerinde bir anne ile çocuğu. Gezi Parkı'nın bulunduğu yerde Osmanlı dönemi ve Cumhuriyetin ilk yıllarında Topçu Kışlası vardı. Bu Topçu Kışlası, 1909'daki 31 Mart Olayları'nda isyancıların karargâhı konumundaydı. İnönü Stadı'nın yapılmasıyla işlevini kaybeden harabe halindeki Topçu Kışlası yıkıldı ve Gezi Parkı yapıldı. Gezi Parkı, İstanbul'a Cumhuriyet Dönemi'nde kazandırılan ilk park olma özelliğini taşıyor. İsmet İnönü Dönemi'nde yapıldığı için bu park ilk başlarda 'İnönü Gezisi' olarak adlandırılıyordu. 1930 - Taksim Tahminen 1890'lar 1892 - Galata Köprüsü 1916 - Leblebici Horhor Ağa Ülkemizdeki ilk konulu film denemesi olan 'Leblebici Horhor Ağa' filmidir. Ancak, Leblebici Horhor Ağa ne yazık ki başrol oyuncularından birinin ani vefatıyla yarıda kalmıştır. 1967 - İsmet İnönü Maltepe Sahili'nde 2. Cumhurbaşkanı ve dönemin CHP Genel Başkanı İsmet İnönü, İstanbul Maltepe'de denize çivileme atlarken. 10 Kasım 1953 - Anıtkabir Mustafa Kemal Atatürk'ün naaşının Etnografya Müzesi'nden Anıtkabir'e taşındığı gün. 10 Kasım 1953 günü çekilen bir fotoğraf. 1970'ler - Tarık Akan, Teoman Ayık ve Kemal Sunal Hababam Sınıfı ekibi. 14 Haziran 1959 - Fenerbahçeliler ısınırken Galatasaray maçı öncesi ısınan Fenerbahçeli futbolcular. Fenerbahçe, Galatasaray'ı 4-0 mağlup edip şampiyon olmuştur. 1964 - Ayhan Işık ve Sadri Alışık Türk sinemasının efsaneleri Ayhan Işık ve Sadri Alışık, İstanbul Kadıköy'de kar topu oynarken. 1983 Erzurum Depremi6.9 şiddetindeki bu depremde 1155 kişi ölmüş, 537 kişi yaralanmıştır. Yaklaşık 10 bin konut kullanılamaz hale gelmiş 30.000 hayvan da telef olmuştur. Cumhuriyet tarihimizin en büyük deprem facialarından biridir. 1939 - Dürrüşehvar SultanSon Osmanlı Halifesi Abdülmecit Efendi'nin kızı. Bu fotoğrafta 25 yaşında olup, 2006 yılında hayatını kaybetmiştir. 1953 / Van Gölü kıyıları Deniz görünümündeki göl denen Van Gölü bazen öyle bir dalgalanıyordu ki üzerindeki küçük gemiler karaya demir atamıyordu. Fotoğrafçı bu fotoğrafı çektiği sırada şunu söylüyor: 'Anadolu'nun motorlu araçlarla donatıldığının kanıtı gibi,' ve ekliyor: 'kamyonun ön camında Allah'a emanet yazıyor.' Haliç'te bir sandalcı, 1960'lar. FSM Köprüsü yapım aşamasında 1980. İstanbul, 1978 1960 - İstanbul'un girişinden bir görüntü. O dönem tabeladan da anlaşılacağı üzere nüfus yaklaşık 1.5 milyonmuş. Şimdilerde İstanbul, 17-18 milyona yaklaşan müthiş bir nüfusa sahip... Eski TRT kameramanlarından gazeteci Yüksel Hançerli. İzmit´in İşgal Yıllarından bir fotoğraf... 'Tershane Bahçesinde İdam Edilen Bir İzmitli' Fotoğrafın Hikayesi; İzmitli Atıf Kaptan, tersane bahçesinde yaşananları şöyle anlatıyor: 'Bir gün memleketin ileri gelenleri, bu arada babamı, Enver Paşa´nın yaverlerinden amcamız Kaymakam Mümtaz Bey´i işgal kuvvetlerinin tutuklayarak hapsettiklerini gördük.' 'Bu tutuklu kişilerin Malta´ya sürülecekleri söyleniyordu. Binbir zorlukla babamı, tutuklu bulunduğu tershanenin yanında hapishane olarak kullandıkları binada ziyarete gittik.' 'Nihayet bazı nafiz dostların tavassutu ile peder, bu Malta yolculuğundan yakayı sıyırabildi. Bu defa evimiz işgalciler tarafından basılmaya başlandı. Silahlar arıyorladı. İki günün biri tershane bahçesinede binbir iftira ile bir Türk kurşuna diziliyor ve biz bunları görüyorduk'. Osmanlı Devleti'nde 4 kez, toplamda 8 yıl Sadrazamlık görevini yürüten Kıbrıslı Mehmet Kamil Paşa. Geçtiğimiz yıllar kaybettiğimiz usta oyuncu Zeki Alasya, kendisinin ikinci dereceden yeğeni olur. 1923 Son Halife Abdülmecid Efendi 1929Türkspor DergisiTürkspor Dergisi'nin 1.sayısı. Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Paşa ve Başbakan İsmet Paşa bir aradalar. Üzerine İstanbul Radyosu ve birçok otel inşa edilmeden önce Elmadağ Surp Agop Mezarlığı böyle görünüyordu İşgal yıllarında Galata Kulesi'nin üzerine dikilen barakadan İstanbul'u gözetleyen İngiliz askerleri O zamanlar şehrin en yüksek noktası olan Galata Kulesi'ne şehri gözetlemek için dikilen baraka Günümüzde yerinde Unkapanı SSK Binası'nın olduğu alanda eskiden Henri Prost'un İstanbul planları gereği yıktırılan Sekbanbaşı Mescidi vardı. 12 Eylül darbesi sonrası İstiklal Caddesi tam da böyle görünüyordu. Arkeolojik kazı alanı içerisine inşa edilen İstanbul Üniversitesi Merkez Kütüphanesi'nin görünüşü Tuna Nehri'nden kopup gelen buz kütleleri İstanbul Boğazı'na kadar ulaşmış İşgal yıllarında su almak için sıraya giren İstanbullular, sabırla bekliyor. İstanbul 1971, Bacak güzeli yarışması 31 Mart olayları sonrası halka ibret olsun diye Sultanahmet Meydanı'nda yapılan toplu idamları herkes merakla izliyor Nişantaşı Ihlamur Yolu ve Ihlamur Kasrı yapılaşmadan nasibini almadan önce böyle zengin bir dokuya sahipti. 1950'li yılların ilk yarısına henüz ulaşılmışken, Hilton Oteli'nin inşası sürüyordu. 1878 Osmanlı Rus harbi sırasında Kumburgaz yakınlarına konuşlanmış Rus ordusu Cumhuriyet'in kurulmasından kısa bir süre öncesi, Beyazıt'ta bulunan işgal kuvvetleri karargahı 1950'li yıllarda 130 km.yi bulan tramvay hattı 1961 yılında Avrupa Yakası'nda son seferini yapıyor. Tramvaya son kez binmeye çalışan vatandaşların sayısı da bir hayli fazla Günümüzde yerine otopark konulmuş olan Şehir Tiyatrosu, bir zamanlar çok aktifti. 1920 yılında Taksim'e giriş yapan İngiliz işgal kuvvetleri. Maltepe Süreyya Plajı, en hareketli dönemlerini yaşarken. Şimdiki yerinde marina, otel ve AVM bulunan Ataköy Plajı'nı bir zamanlar halk yazın eğlenceli vakit geçirmek için kullanıyordu. Günümüze ulaşamayan heybetli Galata surları Marmara Denizi'nde yakalanan dev köpek balığı Topçu Kışlası'nda sergileniyor. Dolmabahçe çevresinde yol genişletme için yapılan yıkım çalışmaları adeta bugünlerin habercisi. Halk, işgal kuvvetlerine karşı tepkisini dile getiriyor. 24 Temmuz 1941'de hayatını kaybeden tiyatro oyuncusu Afife Jale'nin cenazesi Bakırköy'de defnediliyor. Yapılaşma sebebiyle günümüze ulaşamayan Eyüp bostanları… İşgal yılları… İngiliz askerleri Büyükdere Çayırbaşı'nda spor yapıyor 1909'da çıkan Çırağan Sarayı yangını, binayı büyük ölçüde tahrip etmiş 1909 yılında çıkan yangında hasar gören Çırağan Sarayı önünde hatıra fotoğrafı çektiren İşgal kuvveti askerleri. İşgal kuvvetleri bando eşliğinde Tünel'den Taksim'e doğru zafer edalarıyla ilerliyor. 80 sene önce Beyoğlu Taksim Meydanı, 1968 Acıbadem Köprüsü (İstanbul, 1970'ler) Taksim, 1930'lar Kadıköy, 1990 (1886) Galata Köprüsü üzerinde bir an (1929) Bebek (1950'li yıllar) İstiklal Caddesi (1970'li yıllar Galatasaray) Beyazıt Camii ve Beyazıt Meydanı'ndaki havuz (1956) Aynı açıdan 118 yıl arayla Galatasaray Meydanı'na bakış. Günümüzde Yeni Çarşı Caddesi'nin olduğu yerde Galatasaray Karakolu bulunuyordu. Bakırköy. 1929-33 ve 2018. Bebek (1950'li yıllar) Aya İrini (1930'lu yıllar) Beyazıt (1956) Sinan Paşa Camii (1930'lu yıllar) Mısır Çarşısı (1950'ler) Sirkeci, 1956 Sarıyer (1900'ler) 1930'lar, Taksim 1954 yılı kışında Tuna Nehri'nden sürüklenerek Boğaziçi'ni kaplayan buz kütleleri üzerinde nargile keyfi yapan İstanbul sakini... Robert Koleji kız öğrencileri Kadıköy - Kurbağalıdere Ellerinde ders kitapları ile sohbet eden erkek öğrenciler... Boğaziçi Üniversitesi Kütüphanesinde çalışan kız öğrenciler... 1950'lerde Haliç 1960'lı yıllarda Dolmabahçe'de, Hilton Oteli'nin önünde tarım yapılıyordu. Etiler , 1950'ler İstanbul, 1950'ler Bahriyeliler. Eminönü, 1970'li yıllar. 1918 Kasımpaşa 1912 Dolmabahçe 1919 Rumeli Hisarı 1928 İstiklal Caddesi Orkinos taşıyan bir hamal. 1930'lar. 1928 Eminönü Şubat 1954 tarihli gazetelerde Karadeniz'den gelen buzların limanı kapattığı haberleştirildi. Tuna Nehri'nden koparak gelen buz parçaları yüzünden botların mahsur kaldığı da bu haberlerde yer alıyordu. 1930'lar Galata Kulesi'nden Eminönü 1930'lar Beşiktaş Ortaköy Yolu 1930'lar Beyoğlu 1934 Sultanahmet Camii'nden Ayasofya'ya bakış 1936 Arnavutköy Sırtlarından Boğaziçi 1940'lar Dolmabahçe Meydanı 1940'lar Beyoğlu / Tünel 1958 Beyoğlu 1958 Emirgan 1958 Karaköy 1960'lar Aksaray 1960 Kabataş sahili 1960'lar Topkapı 1974 Eyüp 1970'ler Kazlıçeşme Kum iskeleleri / Zeytinburnu 1970'ler Zeytinburnu 1978 Eminönü yaya geçidi 1980 Levent 1930 Tarlabaşı 1957 Bebek 1960 Fındıklı 1925 İstiklal Caddesi 1930 Arnavutköy 1900'lar Kanlıca İskelesi 1966 Büyükada 1930 Taksim Meydanı 1955 Sultanahmet