Büyük İstanbul depremi ne zaman olacak? İşte megakentin deprem tarihi! En son 129 yıl önce...
Türkiye, 6 Şubat'ta yaşanan asrın felaketinin ardından bir kez daha deprem gerçeğiyle yüzleşti. Gözler ise 'eli kulağında' denilen İstanbul depremindeydi. Kentsel dönüşüm çalışmaları hızla sürerken, İstanbul'u etkileyen büyük depremlerin 250 yılda bir gerçekleştiği iddia edildi. Sabah gazetesi yazarı Erhan Afyoncu ise İstanbul'u yıkan son dört büyük depremin farklı zaman aralıklarında olduğunu dile getirdi. 1894'te yani bundan 129 yıl önce yaşanan depremde ise İstanbul'un 6'da birinin yıkıldığını belirtti. Mega Kent'in tarihinde yaşanan depremler hakkında şu bilgileri verdi...
Depremde hasar gören yapıların 472'si cami ve mescit; 97'si dergâh, tekke, zaviye ve hankâh; 37'si kilise, manastır ve sinagog; 54'ü türbe; 139'u medrese; 17'si muvakkithane; 144'ü mektep; 101'i karakol, polis merkezi, jandarma ve zabıta dairesi; 34'ü askeri yapı; 47'si devlet dairesi; 20'si imaret; 12'si hastane; 22'si çeşme, şadırvan, sebil; 14'ü kütüphane; 21'i hamam; 4'ü elçilik binası; 171'i işyeri; 65'i han; 22'si fırın; 15'i fabrika, 10'u da oteldi.
Diğer bölgelerde ise hasar İstanbul'a göre azdı. İzmit Sancağı'nda (İzmit, Adapazarı, Karamürsel, Geyve, Kandıra) ikinci derece hasarlı bina sayısı 600, Bursa'da ise 49'du.
9 Ağustos 1912: Osmanlı döneminde İstanbul'u etkileyen son büyük deprem, Şarköy-Mürefte'de geceleyin saat 01.19'da meydana gelen 7.3 büyüklüğündeki depremdi. 50 saniye kadar sürmüş, 4 Kasım'a kadar 288 artçı deprem olmuştu. Depremde Mürefte'de 707, Şarköy'de 183, Gelibolu'da 33, Çanakkale'de 3, Limni'de 1, Erdek'te 1, Tekirdağ'da 110 kişi vefat etmişti. Daha sonra bölgeye giden doktorlar toplam kaybı 1115 olarak verirler. Şarköy-Mürefte'de evlerin yüzde 83'ü yıkılmıştı. Gelibolu'da ise 6 bin 699 evden 2890'ı harap olmuştu.
Edirne vilayetinin güneyinde büyük hasara yol açan deprem, İstanbul'da bazı evlerin bacasının yıkılmasına, duvarların çatlamasına, telgraf direklerinin devrilmesine sebep oldu. Edirnekapı, Saraçhane ve Yedikule'deki bazı dükkânlar ve debbağhaneler yıkıldı. Çatalca ve Büyükçekmece'de bazı bina ve köprülerde hasarlar yaşandı. Beyazıt Yangın Kulesi ile Fatih Camii'nin yanında bulunan Tabhane Medresesi'nde de hasar oluştu. Bazı kamu binalarında da çatlaklar meydana geldi.
1894 ZELZELESİ İNCELENMELİ
İstanbul'u etkileyen büyük depremlerin 250 yılda bir olduğu devamlı olarak tekrarlanıp duruluyor. Ancak İstanbul'u harabeye çeviren son dört büyük deprem (1296, 1509, 1766 ve 1894) çok farklı zaman aralıklarında (213, 257, 128 yıl arayla) oldu. İstanbul depremlerine bir zaman aralığı koymanın doğru olup olmadığı tekrar tartışılmalıdır.
