FETÖ'nün darbe girişimi sonrası hangi kararlar alındı?

FETÖ 15 Temmuz'daki darbe girişiminin ardından hayata geçirilen 3 aylık olağanüstü hal süreci kapsamında yayımlanan kanun hükmünde kararnamelerle Fetullahçı Terör Örgütü'ne aidiyeti, iltisakı veya irtibatı olan sendika, vakıf, yükseköğretim kurumları kapatıldı, önemli yapısal değişikliklere gidilen Türk Silahlı Kuvvetleri'nde 3 binden fazla subay ve astsubay ihraç edildi.

FETÖ'nün 15 Temmuz'daki darbe girişiminin ardından Milli Güvenlik Kurulu, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan başkanlığında Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde toplanmış, ardından yine Erdoğan'ın başkanlığındaki Bakanlar Kurulu toplantısına geçilmişti. Toplantıların ardından açıklama yapan Cumhurbaşkanı Erdoğan, Bakanlar Kurulu kararıyla 3 ay süreyle olağanüstü hal ilan edilmesinin uygun görüldüğünü açıklamıştı.

Bu kapsamda bugüne kadar, darbe teşebbüsü ve terörle mücadele çerçevesinde alınması gereken tedbirlere ilişkin usul ve esasların belirlenmesine yönelik üç kanun hükmünde kararname Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Kanun hükmünde kararnamelerin ilki 23 Temmuz'daki Resmi Gazete'de yer aldı. 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname ile ülke genelinde ilan edilen olağanüstü hal kapsamında, darbe teşebbüsü ve terörle mücadele çerçevesinde alınması zaruri olan tedbirler ile bunlara ilişkin usul ve esaslar belirlendi.

KHK ile, milli güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilen Fetullahçı Terör Örgütü'ne aidiyeti, iltisakı veya irtibatı belirlenen 35 sağlık kurum ve kuruluşu, bin 43 özel öğretim kurum ve kuruluşuyla özel öğrenci yurdu ve pansiyonu, bin 229 vakıf ve dernek, 19 sendika, federasyon ve konfederasyon ile 15 vakıf yükseköğretim kurumu kapatıldı.

İKİNCİ KARARNAME 27 TEMMUZ'DA YAYIMLANDI
Olağanüstü hal kapsamındaki ikinci kanun hükmünde kararname Resmi Gazete'nin 27 Temmuz'daki mükerrer sayısında yayımlandı. 668 sayılı KHK ile ülke genelinde ilan edilen OHAL kapsamında darbe teşebbüsü ve terörle mücadele çerçevesinde alınması gereken tedbirlere ilişkin usul ve esasların belirlenmesi ve bazı kurum ve kuruluşlara ilişkin düzenleme yapılması amaçlandı.

Kararnameyle Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı İçişleri Bakanlığına bağlandı. Buna göre, İçişleri Bakanının kararıyla bir il veya ilçenin tamamı, polis ya da jandarma görev ve sorumluluk alanı olarak belirlenecek.

Lüzum görüldüğü hallerde İçişleri Bakanı tarafından, Emniyet Genel Müdürlüğü, Sahil Güvenlik Komutanlığı ve Jandarma Genel Komutanlığı arasında her kademedeki personel geçici olarak görevlendirilebilecek. İçişleri Bakanı bu yetkisini il valilerine devredebilecek.

Sahil Güvenlik Komutanı da amiraller arasından atanacak. Rütbelerindeki bekleme süresi dolması ya da kadrosuzluk nedenleri ile emekliliğe sevk edilme durumunda olan ancak hizmetlerine ihtiyaç duyulan albaylar 60 yaşına, amiraller ise 65 yaşına kadar İçişleri Bakanının onayıyla görevde kalabilecek.

Sahil güvenlik bölge komutanları hakkında mülki görevleri açısından konuşlu bulundukları yerin valisi tarafından her yıl sonunda, görevleri ile ilgili olarak değerlendirme raporu düzenlenecek.

MİLLİ SAVUNMA ÜNİVERSİTESİ KURULDU
669 sayılı KHK ise Resmi Gazete'nin 31 Temmuz tarihli sayısında yayımlandı. Kanun hükmünde kararname ile Milli Savunma Bakanlığının teşkilat yapısında değişikliğe gidildi.

Bakanlık merkez teşkilatında yapılan değişikliğin ardından müsteşar yardımcısı sayısı beşe çıkarılırken bakanlık, Teftiş Kurulu Başkanlığı, Askeri Fabrikalar Genel Müdürlüğü, Tersaneler Genel Müdürlüğü, Askeri Adalet İşleri ve Kanunlar Genel Müdürlüğü, Askeralma Genel Müdürlüğü, Personel ve Mali Yönetim Genel Müdürlüğü, İnşaat Emlak ve Milli Mayın Faaliyet Merkezi Genel Müdürlüğü, Tedarik Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Genel Plan ve Prensipler Genel Müdürlüğü, Hukuk Müşavirliği, Muhabere ve Bilgi Sistem Daire Başkanlığı, Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı ve diğer komutanlıklardan oluştu.

YAŞ'IN YAPISINDA DEĞİŞİKLİK

Kanun hükmünde kararname kapsamında yapılan değişikliklerin arasında Yüksek Askeri Şura'nın yapısı da bulundu. Düzenlemeyle Yüksek Askeri Şura üyeleri, Başbakan, Genelkurmay Başkanı, Başbakan yardımcıları, Adalet Bakanı, Dışişleri Bakanı, İçişleri Bakanı ve Milli Savunma Bakanı ile kuvvet komutanları olarak yeniden belirlendi.

Jandarma Genel Komutanı, Donanma Komutanı ve ordu komutanlarıyla orgeneral ve oramirallerin Yüksek Askeri Şura üyeliğine son verildi. Şuranın sekretarya hizmetleri de Genelkurmay Başkanlığından alınarak Milli Savunma Bakanlığına devredildi.

KURMAYLIK EĞİTİMİ İÇİN ÖZEL ENSTİTÜLER

Düzenlemeyle kara, deniz ve hava harp okullarıyla astsubay meslek yüksek okulları kapatılmayarak, Milli Savunma Bakanlığı bünyesinde kurulacak Milli Savunma Üniversitesine bağlandı. Harp akademileri, askeri liseler ve astsubay hazırlama okulları ise kapatıldı.

Harp akademilerinde verilen kurmaylık eğitiminin bundan sonra Milli Savunma Üniversitesi bünyesinde kurulacak enstitülerde verilmesi kararlaştırıldı. Mevcut askeri okul öğrencileri ise durumlarına uygun okullara nakledilecek.

Harp okulları, Gülhane Askeri Tıp Akademisi, jandarma dahil astsubay meslek yüksek okulları, askeri liseler ve astsubay hazırlama okullarında öğrenime devam eden öğrenciler, giriş sınavlarının yapıldığı tarihte aldıkları puanlar dikkate alınarak YÖK ve Milli Eğitim Bakanlığınca durumlarına uygun fakülte, yüksek okul, meslek yüksek okulu ve liselere nakledilecek.

Söz konusu askeri okullardan 30 Ağustos tarihi itibarıyla mezun olacak askeri öğrencilerin subay ve astsubaylığa ataması yapılmayacak. Bunlara, üniversite sınavının yapıldığı tarihte aldıkları puanlar dikkate alınarak YÖK tarafından belirlenecek fakülte ve yüksekokullarca diploma verilecek. Bu öğrencilerden, okudukları süreye ilişkin herhangi bir tazminat alınmayacak.

TAZMİNAT ALINMAYACAK
Yeni düzenleme kapsamında askeri okullardan her ne sebeple olursa olsun ayrılan öğrencilerden alınan tazminattan vazgeçildi. Bu kapsamda, kanun hükmünde kararnamenin yayınlandığı tarihten önce herhangi bir nedenle askeri okullardan ayrılan veya çıkarılan öğrencilere tahakkuk ettirilen tazminatlar kendilerinden tahsil edilmeyecek, başlatılan tahsilat işlemleri durdurulacak.

Kanun hükmünde kararnameyle bünyesinde mevcut kara, deniz ve hava harp Okulları, astsubay meslek yüksekokulları ile kurmay subay yetiştirmek ve lisansüstü eğitim vermek amacıyla kurulacak enstitülerden oluşan Milli Savunma Üniversitesi kuruldu.

Üniversite Milli Savunma Bakanlığı'na bağlı olacak ve rektörü, Milli Savunma Bakanı'nın önerisi, Başbakan'ın uygun bulacağı üç aday arasından Sayın Cumhurbaşkanınca seçilecek. Kara, deniz ve hava harp okullarıyla astsubay meslek yüksek okulları kendi özel kanunlarına göre, üniversite rektörlüğüne bağlı olarak faaliyet gösterecek. Bu okullara öğrenci alımı dahil, tüm askeri öğrenci işlemleri Milli Savunma Bakanlığınca yapılacak.

TSK SAĞLIK HİZMET BİRİMLERİ SAĞLIK BAKANLIĞINA DEVREDİLDİ
Düzenlemede ayırt edilmeksizin bütün lise ve dengi okulların mezunlarının askeri okullara girebilmesinin de önü açıldı. Ayrıca GATA Eğitim Hastanesi, askeri hastaneler ve TSK sağlık hizmet birimleri Sağlık Bakanlığına devredildi.

GATA'ya bağlı Tıp Fakültesi ile yüksekokul ve meslek yüksekokulları Sağlık Bilimleri Üniversitesine devredildi. Devredilen sağlık kuruluşlarında askeri personel, erbaş ve erler ile şehit yakınları ve gazilere sağlık hizmeti sunumunda öncelik tanınacak.

Askeri fabrika ve tersaneler, kuvvet komutanlıkları da Genelkurmay Başkanlığı teşkilatlarından çıkartılarak Milli Savunma Bakanlığına bağlandı. Kara, deniz ve hava kuvvetleri Komutanlıkları ise doğrudan Milli Savunma Bakanına bağlandı.

ASKERİ YARGI
Askeri hakimlerin alımı, mesleğe kabulü, disiplin ve özlük işlemleri ile emeklilik işlemleri kuvvet komutanlıklarından alındı. Bu işlemler Milli Savunma Bakanlığı'na verildi. Askeri Yüksek İdare Mahkemesi'nde, kurmay subay üyelerin yanında albaylıkta birinci yılını doldurmuş diğer sınıf subaylarının da görevlendirilmesine imkan tanındı.