Merkez'den yeni hamle

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), rezerv opsiyonu katsayılarının değiştirilmesi yoluyla 13 Mart Cuma günü sisteme yaklaşık 1,5 milyar dolar tutarında döviz likiditesi sağlanacağını bildirdi.

TCMB'den döviz likiditesine ilişkin yapılan duyuruda, rezerv opsiyonu katsayılarının değiştirilmesi yoluyla 13 Mart Cuma günü sisteme yaklaşık 1,5 milyar dolar tutarında döviz likiditesi sağlanacağı ifade edildi.

Çekirdek yükümlülükler dışındaki kısa vadeli yabancı para yükümlülükler için zorunlu karşılık oranlarında yapılacak ölçülü artışlar yoluyla 27 Mart Cuma günü TCMB rezervlerine yaklaşık 1,3 milyar dolar tutarında döviz ilave edileceği kaydedilen duyuruda, bu yolla bankacılık sistemine döviz ihtiyaçları için likidite sağlanması ve uzun vadeli borçlanmanın teşvik edilmesinin amaçlandığı belirtildi.

ROK'ta değişiklik

Merkez Bankası, finansal sistemin geçici döviz likiditesi ihtiyacını karşılamak amacıyla, rezerv opsiyonu katsayılarında (ROK) değişiklik yapıldığını bildirdi.

TCMB'den zorunlu karşılıklara ilişkin yapılan duyuruda, finansal sistemin geçici döviz likiditesi ihtiyacını karşılamak amacıyla, ROK'ta değişiklik yapıldığı kaydedildi.

Bu çerçevede, katsayılar ilk dilimi ve son beş dilimi, şu şekilde değiştirildi:

"Döviz zorunlu karşılıklarda yüzde 30'a kadar olan dilimde ROK 1,2'den 1'e düşürüldü. Yüzde 55-56'ya kadar olan dilimde ROK, 3,3'ten 3,9'a, yüzde 56-57'ye kadar olan dilimde 3,5'tan 4,1'e, yüzde 57-58'e kadar olan dilimde 3,7'den 4,3'e, yüzde 58-59'a kadar olan dilimde 3,9'dan 4,5'e ve yüzde 59-60'a kadar olan dilimde 4,1'den 4,7'ye yükseltildi."

Bankaların ve finansman şirketlerinin TL zorunlu karşılıkların döviz cinsinden tesis edilmesi imkanının istikrarlı bir şekilde kullandığı ifade edilen duyuruda, yararlanma oranının son tesis dönemi itibarıyla yüzde 91 (54,6/60) düzeyinde olduğu kaydedildi.

Mevcut imkan dahilinde TL zorunlu karşılıklar için 32,4 milyar dolar tutulduğu aktarılan duyuruda, imkanın aynı oranda kullanılması halinde, yapılan bu değişiklik sonucunda TCMB'nin döviz rezervlerinden yaklaşık 1,5 milyar doların serbest kalmasının beklendiği ve söz konusu değişikliğin 13 Mart 2015 tarihi itibarıyla tesisi başlayacak olan 27 Şubat 2015 tarihli yükümlülük döneminden itibaren geçerli olacağı bilgisi verildi.

Duyuruda, ayrıca, 27 Mart 2015 tarihi itibarıyla tesisi başlayacak olan 13 Mart 2015 tarihli yükümlülük döneminden itibaren yürürlüğe girmek üzere, dış borçlanmada vadenin uzamasını teşvik etmek amacıyla bankaların ve finansman şirketlerinin yabancı para cinsinden mevduat/katılım fonu dışı yükümlülüklerinin zorunlu karşılık oranlarının 1 yıla kadar ve 1-2 yıl arası vadelerde değiştirildiği aktarıldı.

Buna göre, döviz zorunlu karşılıklarda 1 yıla kadar vadeli yükümlülüklerde oran yüzde 18'den yüzde 20'ye, 1-2 yıl arası vadeli yükümlülüklerde oran yüzde 13'ten yüzde 14'e çıkarıldı.

Yabancı para zorunlu karşılık oranlarının artışıyla TCMB'nin döviz rezervlerinde yaklaşık 1,3 milyar dolar artışın sağlanabileceği belirtilen duyuruda, halihazırda yüzde 12,7 olan yabancı para efektif zorunlu karşılık oranının yüzde 13,1 seviyesinde gerçekleşeceği kaydedildi.

Mevcut ve yeni rezerv opsiyon katsayıları şöyle:

Döviz Tesis İmkânı Dilimleri (%)	Mevcut ROK	Yeni ROK
0-30	1,2	1
30-35	1,5	1,5
35-40	1,9	1,9
40-45	2,3	2,3
45-50	2,7	2,7
50-55	3,1	3,1
55-56	3,3	3,9
56-57	3,5	4,1
57-58	3,7	4,3
58-59	3,9	4,5
59-60	4,1	4,7

Bankaların ve finansman şirketlerinin yabancı para cinsinden mevduat/katılım fonu dışı yükümlülüklerinin zorunlu karşılık oranları şu şekilde:

Yabancı Para Mevduat/Katılım Fonu Dışı Yükümlülükler	Mevcut Oranlar (%)	Yeni Oranlar (%)
1 yıla kadar (1 yıl dâhil) vadeli	18	20
2 yıla kadar (2 yıl dâhil) vadeli	13	14
3 yıla kadar (3 yıl dâhil) vadeli	8	8
5 yıla kadar (5 yıl dâhil) vadeli	7	7
5 yıldan uzun vadeli	6	6